Zadanie 6.1 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 6.

Nadtlenek wodoru jest to substancja nietrwała, którą należy przechowywać w zimnym

i ciemnym miejscu, gdyż w innych warunkach ulega powolnemu rozkładowi. Postęp rozkładu

nadtlenku wodoru można badać np. za pomocą techniki miareczkowania.

W termostatowanym naczyniu umieszczono roztwór H2O2 o pewnym stężeniu, który

utrzymywano w temperaturze 40 °C. W równych odstępach czasowych z tego roztworu

pobierano próbki, które schładzano i miareczkowano za pomocą zakwaszonego roztworu

manganianu(VII) potasu o stężeniu 0,0020 mol ∙dm−3. Podczas miareczkowania zachodziła

reakcja opisana równaniem:

2KMnO4 + 5H2O2 + 3H2SO4 → 2MnSO4 + 5O2 + K2SO4 + 8H2O

Wyznaczenie objętości zużytego roztworu KMnO4 pozwoliło obliczyć stężenie molowe H2O2

w próbce.

Objętość każdej pobieranej próbki była równa 2,0 cm3. Uzyskane wyniki przedstawiono

w tabeli.

Czas, minuty

0

10

20

30

Objętość KMnO4, cm3

19,1

14,2

9,9

6,2

Uzupełnij poniższą tabelę, a następnie narysuj wykres przedstawiający zależność stężenia nadtlenku wodoru od czasu. Wartość stężenia zapisz w zaokrągleniu do trzeciego miejsca po przecinku.

Czas, minuty

0

10

20

30

Stężenie molowe H2O2, mol ∙ dm−3

0,048

0,036

  

Obliczenia pomocnicze:

Zadanie 6.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Powiąż liczbę moli manganianu z liczbą moli H2O2 w stosunku 2:5.

Podpowiedź 2

Pomnóż stężenie KMnO4 przez jego objętość i przez 5/2, następnie podziel przez objętość próbki.

Podpowiedź 3

Uzupełnij 0,025 i 0,016 mol·dm−3. Wykres ma zawierać także dwa punkty już podane, z opisanymi osiami.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Czas, min.

0

10

20

30

Stężenie molowe H2O2, mol∙dm−3

0,048

0,036

0,025

0,013 ALBO 0,016

Odpowiedź CKE 6.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Uwaga 2.: Zapisy w polu na obliczenia nie podlegają ocenie.

Uwaga 3: Wykres musi zawierać 4 punkty połączone pojedynczą linią (krzywą albo

odcinkami tworzącymi łamaną) przedstawiającą zależność funkcji malejącej

w całym zakresie. Punkty na wykresie muszą być zgodne z wartościami zawartymi

w tabeli.

Odpowiedź CKE 6.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli i poprawne narysowanie wykresu.

1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli i błędne narysowanie wykresu albo brak wykresu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Ze stechiometrii miareczkowania n(H2O2) = (5/2)n(KMnO4). Każda próbka ma 2,0 cm3, więc c(H2O2) = 2,5·0,0020·V(KMnO4)/2,0, przy obu objętościach w tej samej jednostce. Dla 9,9 cm3 otrzymujemy 0,02475, a dla 6,2 cm3 0,01550 mol·dm−3.

Po wymaganym zaokrągleniu wpisujemy 0,025 i 0,016. Nanieś cztery punkty tabeli i połącz malejącą linią. Historyczny klucz dopuszcza też 0,013, ale ta wartość nie wynika z podanych 6,2 cm3; wyjaśnia to osobna uwaga.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Czas, min.

0

10

20

30

Stężenie molowe H2O2, mol∙dm−3

0,048

0,036

0,025

0,013 ALBO 0,016

Odpowiedź CKE 6.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Uwaga 2.: Zapisy w polu na obliczenia nie podlegają ocenie.

Uwaga 3: Wykres musi zawierać 4 punkty połączone pojedynczą linią (krzywą albo

odcinkami tworzącymi łamaną) przedstawiającą zależność funkcji malejącej

w całym zakresie. Punkty na wykresie muszą być zgodne z wartościami zawartymi

w tabeli.

Odpowiedź CKE 6.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_06.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania