Źródło
Informacja do zadań 3–4.
Energia sieciowa związków jonowych to ilość energii potrzebna do rozłożenia jednego mola
krystalicznej substancji na jony leżące nieskończenie daleko od siebie. Jej wartość zależy od
rozmiarów jonów i ich ładunków. Wraz ze wzrostem energii sieciowej rosną wartości
temperatury topnienia substancji krystalicznych.
W tabeli przedstawiono wartości energii sieciowej halogenków wybranych litowców.
Substancja | Energia sieciowa, kJ ∙ mol−1 | Substancja | Energia sieciowa, kJ ∙ mol−1 |
|---|---|---|---|
LiF | 1033 | NaF | 915 |
LiCl | 𝑥 | NaCl | 778 |
LiBr | 798 | NaBr | 𝑦 |
LiI | 740 | NaI | 692 |
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.
W poniższej tabeli przedstawiono wartości energii sieciowej dwóch związków oraz promieni
tworzących je jonów.
Wzór związku | Energia sieciowa, kJ ∙mol−1 | Promień kationu, pm | Promień anionu, pm |
|---|---|---|---|
MgO | 3934 | 76 | 140 |
LiF | 1033 | 72 | 133 |
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.
Wyjaśnij, dlaczego – mimo zbliżonych rozmiarów jonów – energia sieciowa tlenku magnezu różni się znacznie od energii sieciowej fluorku litu.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Promienie są podobne, więc poszukaj drugiego czynnika podanego w definicji energii sieciowej.
Podpowiedź 2
Porównaj ładunki Mg2+ i O2− z Li+ i F−. Przyciąganie rośnie wraz z iloczynem wartości ładunków.
Podpowiedź 3
Wyjaśnij, że jony o ładunkach ±2 przyciągają się silniej niż jony ±1, dlatego energia sieciowa MgO jest większa.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Im większe są wartości ładunków przyciągających się jonów, tym siła oddziaływania
większa.
• Jony dwudodatnie i dwuujemne (Mg2+ i O2−) przyciągają się silniej, niż jony jednododatnie
i jednoujemne (Li+ i F−).
• Im większe są wartości ładunków oddziałujących jonów, tym większa wartość energii
sieciowej.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie zawierające odniesienie do ładunków jonów w MgO i LiF.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Odległości między jonami w MgO i LiF są zbliżone, lecz ich ładunki istotnie się różnią. Mg2+ i O2− mają dwukrotnie większe wartości ładunków od Li+ i F−.
Przyciąganie elektrostatyczne zależy od iloczynu tych wartości, dlatego jony MgO są związane znacznie silniej. Rozdzielenie mola jego sieci wymaga więc większej energii. Uzasadnienie powinno porównać oba zestawy jonów i połączyć ich ładunki z energią, zamiast przypisywać różnicę samemu promieniowi.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
• Im większe są wartości ładunków przyciągających się jonów, tym siła oddziaływania
większa.
• Jony dwudodatnie i dwuujemne (Mg2+ i O2−) przyciągają się silniej, niż jony jednododatnie
i jednoujemne (Li+ i F−).
• Im większe są wartości ładunków oddziałujących jonów, tym większa wartość energii
sieciowej.