Zadanie 2.2 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 2.

Cząstki materii w stanie gazowym przemieszczają się chaotycznie w różnych kierunkach.

W uproszczeniu można przyjąć, że średnia prędkość tych cząstek zależy wyłącznie od ich

masy i od temperatury. W danej temperaturze iloczyn masy molowej gazu i kwadratu

średniej prędkości jego cząsteczek jest wielkością stałą.

W tabeli podano średnie prędkości cząsteczek gazów w temperaturze 0 °C.

Nazwa gazu

Średnia prędkość, m ∙ s−1

Azot

493

Tlen

461

Tlenek węgla(IV)

393

Na podstawie: D. Halliday, R. Resnick, Fizyka, Warszawa 2015.

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F –

jeśli jest fałszywe.

1.

W danej temperaturze średnia prędkość cząsteczek gazu jest odwrotnie

proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z masy molowej.

P

F

2.

W danych warunkach ciśnienia i temperatury iloraz masy molowej i gęstości

ma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przekształć Mv2 = const, wyznaczając v. Do drugiego zdania użyj równania gazu doskonałego.

Podpowiedź 2

Gęstość to m/V, a liczba moli to m/M. Z pV = nRT otrzymasz ρ = pM/(RT).

Podpowiedź 3

Zaznacz P i P: v jest proporcjonalne do 1/√M, a M/ρ = RT/p.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1.

W danej temperaturze średnia prędkość cząsteczek gazu jest odwrotnie

proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z masy molowej.

P

 

2.

W danych warunkach ciśnienia i temperatury iloraz masy molowej

i gęstości ma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych.

P

 

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z Mv2 = const otrzymujemy v = √(const/M), czyli prędkość jest odwrotnie proporcjonalna do √M. Pierwsze zdanie jest prawdziwe.

Dla gazu doskonałego ρ = pM/(RT), więc iloraz M/ρ = RT/p zależy wyłącznie od temperatury i ciśnienia. Przy wspólnych warunkach ma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych; drugie zdanie także jest prawdziwe. To właśnie objętość molowa, a nie gęstość sama w sobie, jest wspólna w takich warunkach.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1.

W danej temperaturze średnia prędkość cząsteczek gazu jest odwrotnie

proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z masy molowej.

P

 

2.

W danych warunkach ciśnienia i temperatury iloraz masy molowej

i gęstości ma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych.

P

 
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_02.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania