Źródło
Informacja do zadania 2.
Cząstki materii w stanie gazowym przemieszczają się chaotycznie w różnych kierunkach.
W uproszczeniu można przyjąć, że średnia prędkość tych cząstek zależy wyłącznie od ich
masy i od temperatury. W danej temperaturze iloczyn masy molowej gazu i kwadratu
średniej prędkości jego cząsteczek jest wielkością stałą.
W tabeli podano średnie prędkości cząsteczek gazów w temperaturze 0 °C.
Nazwa gazu | Średnia prędkość, m ∙ s−1 |
|---|---|
Azot | 493 |
Tlen | 461 |
Tlenek węgla(IV) | 393 |
Na podstawie: D. Halliday, R. Resnick, Fizyka, Warszawa 2015.
Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F –
jeśli jest fałszywe.
1. | W danej temperaturze średnia prędkość cząsteczek gazu jest odwrotnie proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z masy molowej. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | W danych warunkach ciśnienia i temperatury iloraz masy molowej i gęstości ma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przekształć Mv2 = const, wyznaczając v. Do drugiego zdania użyj równania gazu doskonałego.
Podpowiedź 2
Gęstość to m/V, a liczba moli to m/M. Z pV = nRT otrzymasz ρ = pM/(RT).
Podpowiedź 3
Zaznacz P i P: v jest proporcjonalne do 1/√M, a M/ρ = RT/p.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. | W danej temperaturze średnia prędkość cząsteczek gazu jest odwrotnie proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z masy molowej. | P | |
|---|---|---|---|
2. | W danych warunkach ciśnienia i temperatury iloraz masy molowej i gęstości ma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych. | P |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z Mv2 = const otrzymujemy v = √(const/M), czyli prędkość jest odwrotnie proporcjonalna do √M. Pierwsze zdanie jest prawdziwe.
Dla gazu doskonałego ρ = pM/(RT), więc iloraz M/ρ = RT/p zależy wyłącznie od temperatury i ciśnienia. Przy wspólnych warunkach ma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych; drugie zdanie także jest prawdziwe. To właśnie objętość molowa, a nie gęstość sama w sobie, jest wspólna w takich warunkach.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1. | W danej temperaturze średnia prędkość cząsteczek gazu jest odwrotnie proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z masy molowej. | P | |
|---|---|---|---|
2. | W danych warunkach ciśnienia i temperatury iloraz masy molowej i gęstości ma taką samą wartość dla wszystkich gazów doskonałych. | P |