Zadanie 28.3 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 28.

Przemiany, w których ta sama substancja pełni funkcję utleniacza i reduktora, noszą nazwę

reakcji dysproporcjonowania. Przykładem takiej reakcji jest przemiana charakterystyczna dla

niektórych aldehydów, np. metanalu. Pod wpływem wodnego roztworu wodorotlenku sodu

metanal przekształca się w alkohol i w sól kwasu karboksylowego.

Rozstrzygnij, czy tlenek węgla(IV) może ulegać dysproporcjonowaniu. Uzasadnij odpowiedź.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Dysproporcjonowanie wymaga jednoczesnego wzrostu i spadku stopnia utlenienia tego samego pierwiastka.

Podpowiedź 2

Oblicz stopień utlenienia węgla w CO2 i porównaj z jego wartością maksymalną.

Podpowiedź 3

Odpowiedz „nie”, ponieważ węgiel na stopniu IV nie może już zwiększyć stopnia utlenienia.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozstrzygnięcie: Nie (może).

Przykładowe uzasadnienia:

• Ponieważ atom węgla przyjmuje w tym związku swój maksymalny stopień utlenienia

(tlenek węgla(IV) nie może ulegać dysproporcjonowaniu).

• W przypadku atomu węgla nie jest możliwe podwyższenie stopnia utlenienia.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dysproporcjonowanie wymaga, aby ten sam pierwiastek w części drobin podwyższał, a w pozostałych obniżał stopień utlenienia. W CO2 węgiel występuje już na swoim najwyższym stopniu IV.

Może ulec redukcji, lecz nie może zostać jednocześnie utleniony do wyższego stopnia w rozpatrywanym modelu związków węgla. Dlatego CO2 nie ulega dysproporcjonowaniu. Uzasadnienie musi odwoływać się do maksymalnego stopnia utlenienia, a nie tylko do trwałości związku czy samej obecności tlenu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozstrzygnięcie: Nie (może).

Przykładowe uzasadnienia:

• Ponieważ atom węgla przyjmuje w tym związku swój maksymalny stopień utlenienia

(tlenek węgla(IV) nie może ulegać dysproporcjonowaniu).

• W przypadku atomu węgla nie jest możliwe podwyższenie stopnia utlenienia.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_28.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania