Zadanie 18.2 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 18.

Rozpuszczalność soli X w wodzie wzrasta ze wzrostem temperatury, co pokazują dane

zamieszczone w poniższej tabeli.

Temperatura, °C

0

20

40

60

80

100

Rozpuszczalność, g w 100 g wody

5

12

26

47

71

96

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.

Oblicz, ile gramów soli X wykrystalizowało, gdy z 𝟑𝟎𝟎 g roztworu nasyconego w temperaturze 𝟖𝟎 °𝐂 odparowała woda o masie 𝟐𝟓 g. Wynik podaj w zaokrągleniu do jedności.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odparowuje wyłącznie woda. W tej samej temperaturze stosunek soli rozpuszczonej do wody pozostaje stały.

Podpowiedź 2

Każdy gram odparowanej wody zmniejsza możliwość utrzymania soli o 0,71 g.

Podpowiedź 3

Oblicz 25·0,71 = 17,75 g, a końcowy wynik zaokrąglij do 18 g.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

100 g wody –– 71 g soli –– 171 g roztworu

x g soli –– 300 g roztworu

x = 125 g soli

początkowa masa wody = 300 g – 125 g = 175 g

końcowa masa wody = 175 g – 25 g = 150 g

100 g wody –– 71 g soli

150 g wody –– y g soli

y = 107 g ⇒ masa soli, która wykrystalizowała = 125 g – 107 g = 18 g

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy soli, poprawne

wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w gramach w zaokrągleniu do jedności.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy soli, ale:

• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

LUB

• podanie wyniku z niewłaściwą jednostką lub bez jednostki.

ALBO

– poprawne obliczenie masy soli w roztworze końcowym.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W roztworze nasyconym przy 80°C na 100 g wody przypada 71 g soli. Po odparowaniu 25 g wody roztwór może utrzymać o 25·71/100 = 17,75 g soli mniej.

Taka masa wykrystalizuje, jeśli końcową temperaturą pozostaje 80°C, zgodnie z przyjętym modelem zadania. Po zaokrągleniu do jedności otrzymujemy 18 g. Można również rozdzielić 300 g na wodę i sól oraz wykonać bilans końcowy; nie należy traktować całych 300 g jako masy rozpuszczalnika.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

100 g wody –– 71 g soli –– 171 g roztworu

x g soli –– 300 g roztworu

x = 125 g soli

początkowa masa wody = 300 g – 125 g = 175 g

końcowa masa wody = 175 g – 25 g = 150 g

100 g wody –– 71 g soli

150 g wody –– y g soli

y = 107 g ⇒ masa soli, która wykrystalizowała = 125 g – 107 g = 18 g

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_18.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania