W celu określenia zawartości tlenku kobaltu(II) w mieszaninie zawierającej tylko CoO i Co3O4
próbkę tej mieszaniny o masie 100 g poddano prażeniu. Podczas tego procesu zaszły
reakcje chemiczne:
W wyniku zachodzących reakcji otrzymano 75,0 g metalicznego kobaltu.
Oblicz w procentach masowych zawartość tlenku kobaltu(II) w wyjściowej mieszaninie. Przyjmij, że obie reakcje przebiegły z wydajnością równą 100 %.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wprowadź jedną niewiadomą oznaczającą masę CoO. Druga masa wynika ze 100 g próbki.
Podpowiedź 2
Udziały masowe kobaltu w tlenkach wynoszą 59/75 oraz 177/241. Zsumuj masy uzyskanego metalu.
Podpowiedź 3
Rozwiąż (59/75)x + (177/241)(100−x) = 75. Masa x w gramach jest tu liczbowo procentową zawartością CoO.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE



Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody rozwiązania prowadzącej do obliczenia zawartości
CoO w mieszaninie, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
w procentach masowych.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia zawartości CoO, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych.
LUB
• niepodanie wyniku w procentach.
ALBO
… – poprawne obliczenie tylko masy albo tylko liczby moli CoO w mieszaninie.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Niech x oznacza masę CoO w 100 g mieszaniny; masa Co3O4 wynosi wtedy 100−x. Z jednego mola CoO otrzymujemy jeden mol Co, a z jednego mola Co3O4 trzy mole metalu.
Dla mas molowych 75, 241 i 59 g·mol−1 bilans kobaltu ma postać (59/75)x + (177/241)(100−x) = 75. Rozwiązanie bez wczesnych zaokrągleń daje x ≈ 29,79 g, czyli około 29,8% masowych CoO. Rozbieżne wartości około 30% w przykładach klucza wynikają z zaokrąglania współczynników pośrednich.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem


