Źródło
Informacja do zadań 14–15.
Poniżej podano wartości stałych dysocjacji (𝑇= 25 °C, 𝑝= 1000 hPa) trzech substancji,
które wykazują kwasowy charakter chemiczny w roztworach wodnych:
Substancja (H2X) | 𝐾a1 | 𝐾a2 |
|---|---|---|
benzeno-1,2-diol, C6H4(OH)2 | 4,57 ∙10−10 | 2,51 ∙10−13 |
![]() | 6,16 ∙10−5 | 2,29 ∙10−6 |
tlenek siarki(IV), SO2 (aq, nas.), [H2SO3] | 1,41 ∙10−2 | 6,31 ∙10−8 |
Próbkę wodnego roztworu każdej z substancji (analitu) o objętości 10,0 cm3 i stężeniu
molowym 0,020 mol·dm−3, umieszczano w kolbie i miareczkowano roztworem titranta:
NaOH (aq) o stężeniu molowym 0,020 mol·dm−3. Krzywe miareczkowania oznaczone
literami A, B i C przedstawiono na wykresie.

Punkt równoważnikowy (PR) to punkt na krzywej miareczkowania odpowiadający takiej ilości
titranta, która jest równoważna stechiometrycznej ilości analitu. W pobliżu PR podczas
miareczkowania zachodzą zwykle wyraźnie zmiany wartości pH, zwane skokiem
miareczkowania.
Oceń, prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F –
jeśli jest fałszywe.
1. | Krzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego kwasu, a krzywa A – zmiany pH podczas miareczkowania kwasu pośredniej mocy spośród wymienionych. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | W przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH w punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj pH krzywych dla zerowej objętości NaOH. Uwzględnij też wartości Kₐ1.
Podpowiedź 2
Krzywa A zaczyna się najwyżej, więc dotyczy najsłabszego kwasu. Dla B obejrzyj skok przy 20 cm3.
Podpowiedź 3
Pierwsze zdanie oznacz F, drugie P. Kwas diprotonowy nie musi dawać dwóch rozdzielonych skoków.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. | Krzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego kwasu, a krzywa A – zmiany pH podczas miareczkowania kwasu pośredniej mocy spośród wymienionych. | F | |
|---|---|---|---|
2. | W przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH w punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7. | P |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Przy jednakowym stężeniu niższe początkowe pH oznacza mocniejszy kwas. Krzywa C zaczyna się najniżej, natomiast A najwyżej: C odpowiada roztworowi SO2, B kwasowi butanodiowemu, a A benzeno-1,2-diolowi.
Pierwsze zdanie jest fałszywe, ponieważ A przedstawia kwas najsłabszy, a nie pośredni. Na krzywej B widać jeden wyraźny skok w pobliżu 20 cm3, z punktem równoważnikowym powyżej pH 7, więc drugie zdanie jest prawdziwe. Liczbę widocznych skoków odczytujemy z wykresu, nie wyłącznie z liczby protonów kwasu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1. | Krzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego kwasu, a krzywa A – zmiany pH podczas miareczkowania kwasu pośredniej mocy spośród wymienionych. | F | |
|---|---|---|---|
2. | W przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH w punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7. | P |
