Zadanie 14 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 14–15.

Poniżej podano wartości stałych dysocjacji (𝑇= 25 °C, 𝑝= 1000 hPa) trzech substancji,

które wykazują kwasowy charakter chemiczny w roztworach wodnych:

Substancja (H2X)

𝐾a1

𝐾a2

benzeno-1,2-diol, C6H4(OH)2

4,57 ∙10−10

2,51 ∙10−13

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 12.

6,16 ∙10−5

2,29 ∙10−6

tlenek siarki(IV), SO2 (aq, nas.), [H2SO3]

1,41 ∙10−2

6,31 ∙10−8

Próbkę wodnego roztworu każdej z substancji (analitu) o objętości 10,0 cm3 i stężeniu

molowym 0,020 mol·dm−3, umieszczano w kolbie i miareczkowano roztworem titranta:

NaOH (aq) o stężeniu molowym 0,020 mol·dm−3. Krzywe miareczkowania oznaczone

literami A, B i C przedstawiono na wykresie.

Informacja do zadań 14–15. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 12.

Punkt równoważnikowy (PR) to punkt na krzywej miareczkowania odpowiadający takiej ilości

titranta, która jest równoważna stechiometrycznej ilości analitu. W pobliżu PR podczas

miareczkowania zachodzą zwykle wyraźnie zmiany wartości pH, zwane skokiem

miareczkowania.

Oceń, prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F –

jeśli jest fałszywe.

1.

Krzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego

kwasu, a krzywa A – zmiany pH podczas miareczkowania kwasu

pośredniej mocy spośród wymienionych.

P

F

2.

W przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH

w punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj pH krzywych dla zerowej objętości NaOH. Uwzględnij też wartości Kₐ1.

Podpowiedź 2

Krzywa A zaczyna się najwyżej, więc dotyczy najsłabszego kwasu. Dla B obejrzyj skok przy 20 cm3.

Podpowiedź 3

Pierwsze zdanie oznacz F, drugie P. Kwas diprotonowy nie musi dawać dwóch rozdzielonych skoków.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1.

Krzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego

kwasu, a krzywa A – zmiany pH podczas miareczkowania kwasu

pośredniej mocy spośród wymienionych.

 

F

2.

W przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH

w punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7.

P

 

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Przy jednakowym stężeniu niższe początkowe pH oznacza mocniejszy kwas. Krzywa C zaczyna się najniżej, natomiast A najwyżej: C odpowiada roztworowi SO2, B kwasowi butanodiowemu, a A benzeno-1,2-diolowi.

Pierwsze zdanie jest fałszywe, ponieważ A przedstawia kwas najsłabszy, a nie pośredni. Na krzywej B widać jeden wyraźny skok w pobliżu 20 cm3, z punktem równoważnikowym powyżej pH 7, więc drugie zdanie jest prawdziwe. Liczbę widocznych skoków odczytujemy z wykresu, nie wyłącznie z liczby protonów kwasu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1.

Krzywa C obrazuje zmiany pH podczas miareczkowania najmocniejszego

kwasu, a krzywa A – zmiany pH podczas miareczkowania kwasu

pośredniej mocy spośród wymienionych.

 

F

2.

W przebiegu krzywej B jest widoczny jeden skok miareczkowania, a pH

w punkcie równoważnikowym miareczkowania okazuje się większe od 7.

P

 
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_14

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania