Zadanie 13.3 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 11–13.

Do probówek oznaczonych numerami 1.–4. wprowadzono wodne roztwory czterech

substancji chemicznych: wodorotlenku baru, manganianu(VII) potasu, fenolanu sodu

i chlorku żelaza(III). Stężenie molowe każdego roztworu wynosiło 0,10 mol·dm−3.

Źródło

Informacja do zadania 13.

Roztwory z probówek 1.–4. posłużyły do przeprowadzenia doświadczenia. Do jednej

z probówek wprowadzono tlenek węgla(IV), a do pozostałych dodano pojedynczo

odczynniki: NaOH (aq), Na2SO3 (aq) oraz HCl (aq). Każdego z roztworów użyto jeden raz.

Po wymieszaniu zawartości probówek w każdej z nich zaobserwowano zmętnienie lub

wytrącenie osadu.

W probówce 2., po zmieszaniu reagentów, zachodzi proces utleniania-redukcji. Utleniacz

i reduktor reagują ze sobą w stosunku molowym 2 : 3, a trzecim substratem reakcji jest

woda.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie tej reakcji.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz zmiany stopni utlenienia manganu i siarki. Osad wskazuje na MnO2.

Podpowiedź 2

Zrównaj sześć wymienianych elektronów: potrzebujesz dwóch jonów manganianowych i trzech siarczynowych.

Podpowiedź 3

Po prawej zapisz 2MnO2 i 3SO42−. Dopełnij równanie jedną H2O po lewej oraz dwiema OH− po prawej.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

2MnO4− + 3SO32− + H2O → 2MnO2 + 3SO42− + 2OH−

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji zachodzącej

w probówce 2.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Mangan w MnO4− obniża stopień utlenienia z VII do IV, a siarka w SO32− podwyższa go z IV do VI. Jeden atom manganu pobiera trzy elektrony, jeden atom siarki oddaje dwa, więc bilans wymaga stosunku 2:3.

W środowisku wodnym otrzymujemy MnO2 i SO42−, a tlen i wodór uzupełniamy H2O oraz OH−. Równanie 2MnO4− + 3SO32− + H2O → 2MnO2 + 3SO42− + 2OH− zachowuje atomy i ładunek −8 po obu stronach.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

2MnO4− + 3SO32− + H2O → 2MnO2 + 3SO42− + 2OH−
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_13.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania