Zadanie 13.1 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 11–13.

Do probówek oznaczonych numerami 1.–4. wprowadzono wodne roztwory czterech

substancji chemicznych: wodorotlenku baru, manganianu(VII) potasu, fenolanu sodu

i chlorku żelaza(III). Stężenie molowe każdego roztworu wynosiło 0,10 mol·dm−3.

Źródło

Informacja do zadania 13.

Roztwory z probówek 1.–4. posłużyły do przeprowadzenia doświadczenia. Do jednej

z probówek wprowadzono tlenek węgla(IV), a do pozostałych dodano pojedynczo

odczynniki: NaOH (aq), Na2SO3 (aq) oraz HCl (aq). Każdego z roztworów użyto jeden raz.

Po wymieszaniu zawartości probówek w każdej z nich zaobserwowano zmętnienie lub

wytrącenie osadu.

Ustal, do której probówki został wprowadzony tlenek węgla(IV), a do których – wodne roztwory: NaOH oraz HCl. Uzupełnij podane niżej schematy.

… Probówka 1 … Probówka 2 … Probówka 3 … Probówka 4.

Zadanie 13.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw dopasuj CO2 do wodorotlenku baru i NaOH do Fe3+.

Podpowiedź 2

Pozostały HCl protonuje fenolan; to przemiana kwas–zasada, nie automatyczny dowód osadu.

Podpowiedź 3

Wpisz 1: CO2, 3: HCl, 4: NaOH i sprawdź uwagę o rozpuszczalności fenolu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Probówka 1 … Probówka 2 … Probówka 3 … Probówka 4.

Odpowiedź CKE 13.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Uwaga: Dopuszcza się wpisanie poprawnych nazw zamiast wzorów związków chemicznych.

Określenie stanu skupienia wprowadzanych odczynników nie jest wymagane.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny wybór substancji i poprawne uzupełnienie schematów wzorami substancji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Według klucza do 1 dodajemy CO2, strącający BaCO3; do 3 HCl, protonujący fenolan; do 4 NaOH, strącający Fe(OH)3. W 2 podano już Na2SO3 redukujący KMnO4 do MnO2.

Dobór reagentów jest spójny z tymi przemianami. Nie wynika jednak z niego zmętnienie w każdej probówce: przy wyjściowym 0,10 mol·dm−3 fenolanu powstały fenol jest poniżej typowej rozpuszczalności w wodzie. Oddzielna uwaga rozróżnia odpowiedź klucza i nieuzasadniony opis obserwacji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Probówka 1 … Probówka 2 … Probówka 3 … Probówka 4.

Odpowiedź CKE 13.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Uwaga: Dopuszcza się wpisanie poprawnych nazw zamiast wzorów związków chemicznych.

Określenie stanu skupienia wprowadzanych odczynników nie jest wymagane.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_13.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania