Zadanie 11 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 11–13.

Do probówek oznaczonych numerami 1.–4. wprowadzono wodne roztwory czterech

substancji chemicznych: wodorotlenku baru, manganianu(VII) potasu, fenolanu sodu

i chlorku żelaza(III). Stężenie molowe każdego roztworu wynosiło 0,10 mol·dm−3.

Wpisz do schematu wzory odpowiednich drobin, tak aby powstało równanie procesu decydującego o odczynie roztworu fenolanu sodu. Zastosuj definicję kwasu i zasady

Brønsteda.

kwas 1

+

zasada 2

  

zasada 1

+

kwas 2

  
⇌
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Znajdź sprzężony kwas anionu fenolanowego.

Podpowiedź 2

Woda oddaje jeden proton i staje się OH−.

Podpowiedź 3

Uzupełnij pary H2O/OH− oraz fenol/fenolan we właściwej kolejności schematu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

kwas 1

+

zasada 2

H2O

C6H5O−

zasada 1

+

kwas 2

OH−

C6H5OH

⇌

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu procesu decydującego o odczynie roztworu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Fenolan jest sprzężoną zasadą słabego kwasu, fenolu. Pobiera proton z wody, odtwarzając fenol i wytwarzając OH−. W schemacie kwas 1 to H2O, zasada 1 OH−, zasada 2 anion fenolanowy, a kwas 2 fenol.

Powstające OH− wyjaśniają odczyn zasadowy roztworu. Nie przypisujemy tej hydrolizy kationowi sodu i nie rozrywamy szkieletu pierścienia aromatycznego. Wzory drobin zachowujemy zgodnie z podanym schematem.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

kwas 1

+

zasada 2

H2O

C6H5O−

zasada 1

+

kwas 2

OH−

C6H5OH

⇌
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_11

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania