Zadanie 10 — czerwiec 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 8–10.

Reakcja syntezy pewnego związku XY jest opisana równaniem:

X2(g) + Y2(g) ⇌ 2XY(g)

Stężeniowa stała równowagi tej przemiany w temperaturze T jest równa Kc = 4,0.

W temperaturze 𝑇 do reaktora o pojemności 1,0 dm3 wprowadzono po 1,5 mol substancji X2

i Y2 oraz 3,5 mol substancji XY. Stężeniowa stała równowagi w temperaturze T jest równa

Kc = 4,0.

Oblicz stężenie równowagowe substratów (X2 i Y2) opisanej przemiany w temperaturze 𝑻.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw ustal, czy substraty przybywają, czy ubywają.

Podpowiedź 2

Na dwa ubywające XY przybywa po jednym X2 i Y2.

Podpowiedź 3

Rozwiąż 3,5 − 2x = 2(1,5 + x); oba stężenia równowagowe to 1,625 mol·dm−3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 10 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężeń równowagowych

substratów, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z odpowiednią

jednostką.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężeń równowagowych

substratów, ale

• popełnienie błędów rachunkowych

LUB

• podanie wyniku z błędną jednostką albo bez jednostki,

ALBO

– poprawne obliczenie wartości zmiany stężenia reagentów.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Ponieważ Q > K, część XY rozpada się. Oznaczając przyrost stężenia każdego substratu przez x, mamy [X2] = [Y2] = 1,5 + x oraz [XY] = 3,5 − 2x.

Równanie (3,5 − 2x)2/(1,5 + x)2 = 4 ma fizyczne rozwiązanie 3,5 − 2x = 2(1,5 + x), czyli x = 0,125. Oba stężenia substratów wynoszą 1,625 mol·dm−3. Znak zmiany wynika z kierunku rozpadu, nie z automatycznego odejmowania substratów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 10 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_06_dodatkowy_10

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania