Źródło
Informacja do zadań 8–10.
Reakcja syntezy pewnego związku XY jest opisana równaniem:
Stężeniowa stała równowagi tej przemiany w temperaturze T jest równa Kc = 4,0.
W temperaturze 𝑇 do reaktora o pojemności 1,0 dm3 wprowadzono po 1,5 mol substancji X2
i Y2 oraz 3,5 mol substancji XY. Stężeniowa stała równowagi w temperaturze T jest równa
Kc = 4,0.
Oblicz stężenie równowagowe substratów (X2 i Y2) opisanej przemiany w temperaturze 𝑻.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw ustal, czy substraty przybywają, czy ubywają.
Podpowiedź 2
Na dwa ubywające XY przybywa po jednym X2 i Y2.
Podpowiedź 3
Rozwiąż 3,5 − 2x = 2(1,5 + x); oba stężenia równowagowe to 1,625 mol·dm−3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężeń równowagowych
substratów, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z odpowiednią
jednostką.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia stężeń równowagowych
substratów, ale
• popełnienie błędów rachunkowych
LUB
• podanie wyniku z błędną jednostką albo bez jednostki,
ALBO
– poprawne obliczenie wartości zmiany stężenia reagentów.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Ponieważ Q > K, część XY rozpada się. Oznaczając przyrost stężenia każdego substratu przez x, mamy [X2] = [Y2] = 1,5 + x oraz [XY] = 3,5 − 2x.
Równanie (3,5 − 2x)2/(1,5 + x)2 = 4 ma fizyczne rozwiązanie 3,5 − 2x = 2(1,5 + x), czyli x = 0,125. Oba stężenia substratów wynoszą 1,625 mol·dm−3. Znak zmiany wynika z kierunku rozpadu, nie z automatycznego odejmowania substratów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.