Na podstawie budowy atomów pierwiastków należących do grup 13.–17.
i okresów 2.–6. układu okresowego uzupełnij poniższe zdanie. Wpisz symbol lub nazwę odpowiedniego pierwiastka, tak aby powstało zdanie prawdziwe.
Spośród pierwiastków należących do grup 13.–17. i okresów 2.–6.
• najmniejszy ładunek jądra ma atom …
• najmniejszy promień atomowy ma atom …
• największą wartość pierwszej energii jonizacji ma atom …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw zaznacz dozwolone grupy i okresy.
Podpowiedź 2
Najmniejsze Z i najmniejszy promień nie muszą dotyczyć tego samego pierwiastka.
Podpowiedź 3
Wpisz B, F, F.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Spośród pierwiastków należących do grup 13.–17. i okresów 2.–6.
• najmniejszy ładunek jądra ma atom boru ALBO B
• najmniejszy promień atomowy ma atom fluoru ALBO F
• największą wartość pierwszej energii jonizacji ma atom fluoru ALBO F.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawny wybór i napisanie nazw lub symboli pierwiastków spełniających podane
warunki.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Porównujemy tylko wskazany fragment układu okresowego, bez wodoru, helu i gazów szlachetnych. Najmniejsze Z ma w nim bor, więc jego jądro ma najmniejszy ładunek.
Najmniejszy promień oraz największą pierwszą energię jonizacji ma fluor z górnego prawego narożnika tego zakresu. W okresie rośnie przyciąganie elektronów, a w dół grupy przybywają powłoki i ekranowanie. Nie wybieramy helu, mimo jego bardzo dużej energii jonizacji, bo leży poza zakresem.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Spośród pierwiastków należących do grup 13.–17. i okresów 2.–6.
• najmniejszy ładunek jądra ma atom boru ALBO B
• najmniejszy promień atomowy ma atom fluoru ALBO F
• największą wartość pierwszej energii jonizacji ma atom fluoru ALBO F.