Źródło
Informacja do zadania 37.
Do zakwaszonego roztworu alaniny dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu
i mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Na poniższym wykresie zilustrowano zależność pH
mieszaniny od objętości dodanego roztworu wodorotlenku sodu (w jednostkach umownych).

Aminokwasy w roztworach wodnych istnieją głównie w formie jonów. W roztworach o niskim
pH cząsteczka aminokwasu jest protonowana. W pewnym zakresie pH dominującą formą
jest jon obojnaczy. W roztworach o wysokim pH cząsteczka aminokwasu traci proton.
W punkcie oznaczonym na wykresie numerem I alanina jest mieszaniną formy protonowanej
i jonu obojnaczego w stosunku molowym 1 : 1, a w punkcie oznaczonym na wykresie
numerem III ten aminokwas jest mieszaniną jonu obojnaczego i formy zdeprotonowanej
w stosunku molowym 1 : 1.
Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2005.
Spośród podanych poniżej wzorów form alaniny wybierz i zaznacz wzory tych, które obecne są w roztworze o wartości pH odpowiadającej punktowi III, zaznaczonemu na wykresie.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wykorzystaj podany stosunek dwóch form w III.
Podpowiedź 2
Drugie odprotonowanie dotyczy grupy amoniowej, podczas gdy karboksyl pozostaje zjonizowany.
Podpowiedź 3
Zaznacz jon obojnaczy oraz anion alaniny, zgodnie z grafiką.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawny wybór i zaznaczenie wzorów jonów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W punkcie III, zgodnie z informacją, występują w równych ilościach jon obojnaczy i forma zdeprotonowana alaniny. Różnią się protonem na grupie amoniowej: forma anionowa ma NH2 oraz karboksylan, a jon obojnaczy NH3+ i karboksylan.
Wybieramy te dwa wzory w zestawie. Nie zaznaczamy kationu z COOH jako jednej z dwóch rozpatrywanych form ani nie sprowadzamy ich do jednego wzoru o uśrednionym ładunku.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
