Zadanie 28 — maj 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 28–29.

Poniżej podano wzory półstrukturalne (grupowe) trzech związków organicznych.

Informacja do zadań 28–29. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Wybierz związek (A, B albo C), którego cząsteczki są chiralne, i napisz literę, którą oznaczono jego wzór. Uzasadnij swój wybór. W uzasadnieniu odwołaj się do budowy cząsteczek tego związku.

Związek: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź podstawniki węgla z OH w A.

Podpowiedź 2

Dwa jednakowe podstawniki w B wykluczają asymetrię tego atomu.

Podpowiedź 3

Wskaż A i cztery różne podstawniki przy C2 butan-2-olu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Związek: A

Przykładowe uzasadnienia:

• W cząsteczce jest centrum stereogeniczne (ALBO asymetryczny atom węgla ALBO atom

węgla połączony z czterema różnymi podstawnikami).

• Cząsteczka nie ma płaszczyzny symetrii (i środka symetrii).

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny wybór związku i poprawne uzasadnienie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Związek A to butan-2-ol. Węgiel niosący OH jest związany z H, grupą OH, metylową i etylową, czyli czterema różnymi podstawnikami.

Jest centrum stereogenicznym i cząsteczka jest chiralna. W B węgiel rozgałęzienia ma dwie jednakowe grupy metylowe, a C nie ma odpowiedniego centrum. Uzasadnienie odnosimy do konkretnego C2 w A; nie wystarcza samo rozgałęzienie lub obecność grupy alkoholowej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Związek: A

Przykładowe uzasadnienia:

• W cząsteczce jest centrum stereogeniczne (ALBO asymetryczny atom węgla ALBO atom

węgla połączony z czterema różnymi podstawnikami).

• Cząsteczka nie ma płaszczyzny symetrii (i środka symetrii).

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_05_glowny_28

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania