Chlorek wapnia tworzy rozpuszczalne hydraty o wzorze ogólnym CaCl2 ∙ 𝑛H2O.
W zależności od temperatury w równowadze z roztworem nasyconym pozostają hydraty
o różnych wartościach współczynnika 𝑛.
W temperaturze 40 °C jeden z hydratów chlorku wapnia rozpuszcza się w ilości 767,4 g na
100 g wody, a stężenie nasyconego roztworu chlorku wapnia wynosi 53,66 % masowych.
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.
Wykonaj obliczenia i napisz wzór opisanego hydratu chlorku wapnia.
Obliczenia:
Wzór hydratu:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z masy końcowego roztworu i procentu wyznacz masę bezwodnego CaCl2.
Podpowiedź 2
Odejmij tę masę od masy samego hydratu.
Podpowiedź 3
Porównaj mole wody krystalizacyjnej i soli; otrzymasz CaCl2·4H2O.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
𝑀CaCl2 = 111 g ∙ mol−1 𝑀H2O = 18 g ∙ mol−1

Wzór hydratu: CaCl2 · 4H2O
Uwaga1.: Zdający może przyjąć 𝑀CaCl2 = 110 g ∙ mol−1 ALBO 112 g ∙ mol−1 .
Uwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej
metody i poprawnych obliczeń.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia współczynnika 𝑛,
poprawne wykonanie obliczeń oraz napisanie poprawnego wzoru hydratu.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych
LUB
• napisanie niepoprawnego wzoru lub brak wzoru hydratu.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Masa roztworu powstałego z 767,4 g hydratu i 100 g wody to 867,4 g. Bezwodny CaCl2 stanowi 53,66%, czyli około 465,45 g; pozostałe około 301,95 g masy hydratu jest wodą krystalizacyjną.
Stosunek moli tej wody do moli soli wynosi (301,95/18)/(465,45/111) ≈ 4. Hydrat to CaCl2·4H2O. Do wody krystalizacyjnej nie zaliczamy początkowych 100 g wody dodanej z zewnątrz.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
𝑀CaCl2 = 111 g ∙ mol−1 𝑀H2O = 18 g ∙ mol−1

Wzór hydratu: CaCl2 · 4H2O
Uwaga1.: Zdający może przyjąć 𝑀CaCl2 = 110 g ∙ mol−1 ALBO 112 g ∙ mol−1 .
Uwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej
metody i poprawnych obliczeń.