Zadanie 20 — maj 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Chlorek wapnia tworzy rozpuszczalne hydraty o wzorze ogólnym CaCl2 ∙ 𝑛H2O.

W zależności od temperatury w równowadze z roztworem nasyconym pozostają hydraty

o różnych wartościach współczynnika 𝑛.

W temperaturze 40 °C jeden z hydratów chlorku wapnia rozpuszcza się w ilości 767,4 g na

100 g wody, a stężenie nasyconego roztworu chlorku wapnia wynosi 53,66 % masowych.

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.

Wykonaj obliczenia i napisz wzór opisanego hydratu chlorku wapnia.

Obliczenia:

Wzór hydratu:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Z masy końcowego roztworu i procentu wyznacz masę bezwodnego CaCl2.

Podpowiedź 2

Odejmij tę masę od masy samego hydratu.

Podpowiedź 3

Porównaj mole wody krystalizacyjnej i soli; otrzymasz CaCl2·4H2O.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

𝑀CaCl2 = 111 g ∙ mol−1 𝑀H2O = 18 g ∙ mol−1

Odpowiedź CKE 20 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Wzór hydratu: CaCl2 · 4H2O

Uwaga1.: Zdający może przyjąć 𝑀CaCl2 = 110 g ∙ mol−1 ALBO 112 g ∙ mol−1 .

Uwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej

metody i poprawnych obliczeń.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia współczynnika 𝑛,

poprawne wykonanie obliczeń oraz napisanie poprawnego wzoru hydratu.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

• popełnienie błędów rachunkowych

LUB

• napisanie niepoprawnego wzoru lub brak wzoru hydratu.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Masa roztworu powstałego z 767,4 g hydratu i 100 g wody to 867,4 g. Bezwodny CaCl2 stanowi 53,66%, czyli około 465,45 g; pozostałe około 301,95 g masy hydratu jest wodą krystalizacyjną.

Stosunek moli tej wody do moli soli wynosi (301,95/18)/(465,45/111) ≈ 4. Hydrat to CaCl2·4H2O. Do wody krystalizacyjnej nie zaliczamy początkowych 100 g wody dodanej z zewnątrz.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

𝑀CaCl2 = 111 g ∙ mol−1 𝑀H2O = 18 g ∙ mol−1

Odpowiedź CKE 20 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Wzór hydratu: CaCl2 · 4H2O

Uwaga1.: Zdający może przyjąć 𝑀CaCl2 = 110 g ∙ mol−1 ALBO 112 g ∙ mol−1 .

Uwaga 2.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej

metody i poprawnych obliczeń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_05_glowny_20

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania