Zadanie 14 — maj 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

W temperaturze 25 °C rozpuszczalność amoniaku w wodzie jest równa 46 g w 100 g wody.

Na podstawie: K. H. Lautenschläger i in., Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007.

Oblicz pH wodnego roztworu amoniaku nasyconego w tej temperaturze, jeżeli jego gęstość jest równa 𝟎, 𝟗𝟏 𝐠 ∙ 𝐜𝐦−𝟑. Wynik końcowy zaokrąglij do pierwszego miejsca po przecinku.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zsumuj masy amoniaku i wody, a następnie wyznacz objętość z gęstości.

Podpowiedź 2

Oblicz stężenie NH3 i użyj równowagi słabej zasady, nie [OH−] = c.

Podpowiedź 3

Policz pierwiastek z Kb·c i logarytm bez przedwczesnego zaokrąglania; poprawny rachunek daje około 12,2.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 14 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

⇒

Odpowiedź CKE 14 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

⇒

pH = 14 – pOH = 14 – 1,745 = 12,255 ≈ 𝟏𝟐, 𝟑

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej

metody i poprawnych obliczeń.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody rozwiązania prowadzącej do obliczenia pH,

poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku jako wielkości niemianowanej

w zaokrągleniu do pierwszego miejsca po przecinku.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

LUB

• podanie wyniku z jednostką,

LUB

• podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością.

ALBO

– poprawne obliczenie wartości stężenia jonów OH−.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Roztwór zawiera 46 g NH3 w 146 g całości. Przy gęstości 0,91 g·cm−3 objętość wynosi około 0,1604 dm3, a stężenie około 16,87 mol·dm−3.

W modelu zadania dla Kb = 1,8·10−5 otrzymujemy [OH−] ≈ √(Kb·c) ≈ 0,01742 mol·dm−3 i pH ≈ 12,24, czyli 12,2. Historyczny klucz podaje 12,3 wskutek błędu obliczenia logarytmu; oddzielna uwaga pokazuje tę rozbieżność. Nie stosujemy pełnej dysocjacji słabej zasady.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 14 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

⇒

Odpowiedź CKE 14 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

⇒

pH = 14 – pOH = 14 – 1,745 = 12,255 ≈ 𝟏𝟐, 𝟑

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej

metody i poprawnych obliczeń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_05_glowny_14

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania