Zadanie 12.2 — maj 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 12.

Przeprowadzono doświadczenie, w którym do dwóch probówek z wodnym roztworem

Na2SO3 dodano:

• do probówki 1. – kilka kropel roztworu fenoloftaleiny

• do probówki 2. – nadmiar stężonego HCl (aq).

Napisz, co zaobserwowano podczas doświadczenia w probówce 2. po dodaniu odczynnika. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną zaobserwowanych zmian.

Obserwacje: …

Równanie reakcji: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Powiąż widoczne pęcherzyki z produktem rozkładu zakwaszonego siarczanu(IV).

Podpowiedź 2

Zsumuj przyjęcie dwóch protonów i powstawanie SO2.

Podpowiedź 3

Opisz bezbarwny gaz i zapisz SO32− + 2H+ → SO2 + H2O.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Obserwacje:

Wydziela się (bezbarwny) gaz.

ALBO

Widoczne są pęcherzyki gazu.

ALBO

U wylotu probówki wyczuwa się charakterystyczny zapach.

Równanie reakcji:

2H3O+ + SO32− → 3H2O + SO2

ALBO

2H+ + SO32− → H2O + SO2

ALBO

H3O+ + HSO3− → 2H2O + SO2

ALBO

H+ + HSO3− → H2O + SO2

Uwaga: Za równanie reakcji prowadzącej do powstania H2SO3 albo SO2 ∙ H2O zdający

otrzymuje 0 pkt.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny opis objawów reakcji i poprawne napisanie we właściwej formie równania

reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po zakwaszeniu siarczanu(IV) wydziela się bezbarwny gaz SO2, widoczny jako pęcherzyki. Równanie sumaryczne: SO32− + 2H+ → SO2 + H2O.

Obejmuje ono protonowanie i rozpad nietrwałego kwasu, dlatego wyjaśnia obserwację. Sam zapis prowadzący do H2SO3 nie pokazuje wydzielania gazu i nie spełnia polecenia. Jony Na+ i Cl− są obserwatorami, pomijanymi w równaniu skróconym.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Obserwacje:

Wydziela się (bezbarwny) gaz.

ALBO

Widoczne są pęcherzyki gazu.

ALBO

U wylotu probówki wyczuwa się charakterystyczny zapach.

Równanie reakcji:

2H3O+ + SO32− → 3H2O + SO2

ALBO

2H+ + SO32− → H2O + SO2

ALBO

H3O+ + HSO3− → 2H2O + SO2

ALBO

H+ + HSO3− → H2O + SO2

Uwaga: Za równanie reakcji prowadzącej do powstania H2SO3 albo SO2 ∙ H2O zdający

otrzymuje 0 pkt.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_05_glowny_12.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania