Źródło
Informacja do zadania 12.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym do dwóch probówek z wodnym roztworem
Na2SO3 dodano:
• do probówki 1. – kilka kropel roztworu fenoloftaleiny
• do probówki 2. – nadmiar stężonego HCl (aq).
Napisz, co zaobserwowano podczas doświadczenia w probówce 2. po dodaniu odczynnika. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną zaobserwowanych zmian.
Obserwacje: …
Równanie reakcji: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Powiąż widoczne pęcherzyki z produktem rozkładu zakwaszonego siarczanu(IV).
Podpowiedź 2
Zsumuj przyjęcie dwóch protonów i powstawanie SO2.
Podpowiedź 3
Opisz bezbarwny gaz i zapisz SO32− + 2H+ → SO2 + H2O.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Obserwacje:
Wydziela się (bezbarwny) gaz.
ALBO
Widoczne są pęcherzyki gazu.
ALBO
U wylotu probówki wyczuwa się charakterystyczny zapach.
Równanie reakcji:
ALBO
ALBO
ALBO
Uwaga: Za równanie reakcji prowadzącej do powstania H2SO3 albo SO2 ∙ H2O zdający
otrzymuje 0 pkt.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawny opis objawów reakcji i poprawne napisanie we właściwej formie równania
reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po zakwaszeniu siarczanu(IV) wydziela się bezbarwny gaz SO2, widoczny jako pęcherzyki. Równanie sumaryczne: SO32− + 2H+ → SO2 + H2O.
Obejmuje ono protonowanie i rozpad nietrwałego kwasu, dlatego wyjaśnia obserwację. Sam zapis prowadzący do H2SO3 nie pokazuje wydzielania gazu i nie spełnia polecenia. Jony Na+ i Cl− są obserwatorami, pomijanymi w równaniu skróconym.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Obserwacje:
Wydziela się (bezbarwny) gaz.
ALBO
Widoczne są pęcherzyki gazu.
ALBO
U wylotu probówki wyczuwa się charakterystyczny zapach.
Równanie reakcji:
ALBO
ALBO
ALBO
Uwaga: Za równanie reakcji prowadzącej do powstania H2SO3 albo SO2 ∙ H2O zdający
otrzymuje 0 pkt.