Źródło
Informacja do zadań 5–6.
Ze względu na zdolność atomów węgla do łączenia się w łańcuchy, ten pierwiastek tworzy
z tlenem nie tylko związki takie jak CO i CO2, lecz także mniej typowe połączenia. Jednym
z nich jest ditlenek triwęgla o wzorze sumarycznym C3O2. Cząsteczka tego związku ma
budowę liniową, atomami wewnętrznymi są w niej atomy węgla, a skrajnymi – atomy tlenu.
Ditlenek triwęgla reaguje z wodą. W tej reakcji powstaje jeden produkt – kwas
dikarboksylowy.
Na podstawie: J.E. House, Inorganic Chemistry, Elsevier, 2008.
Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) produktu reakcji ditlenku triwęgla z wodą.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zachowaj wszystkie trzy atomy węgla w jednym produkcie.
Podpowiedź 2
Umieść grupy karboksylowe na obu końcach trójwęglowego szkieletu.
Podpowiedź 3
Narysuj kwas propanodiowy, czyli malonowy, z grupą metylenową pomiędzy COOH.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne narysowanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) produktu reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Hydroliza C3O2 zachowuje trzy węgle i daje jeden kwas dikarboksylowy. Dwie skrajne jednostki węglowe tworzą grupy COOH, a środkowy węgiel staje się grupą metylenową.
Produktem jest kwas propanodiowy, czyli malonowy, C3H4O4. Do sumarycznego bilansu potrzeba dwóch H2O, co potwierdza liczbę H i O produktu. Nie skracamy łańcucha do kwasu szczawiowego, mającego tylko dwa atomy węgla; wzór półstrukturalny odtwarzamy z grafiki.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
