Zadanie 6 — maj 2023 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 5–6.

Ze względu na zdolność atomów węgla do łączenia się w łańcuchy, ten pierwiastek tworzy

z tlenem nie tylko związki takie jak CO i CO2, lecz także mniej typowe połączenia. Jednym

z nich jest ditlenek triwęgla o wzorze sumarycznym C3O2. Cząsteczka tego związku ma

budowę liniową, atomami wewnętrznymi są w niej atomy węgla, a skrajnymi – atomy tlenu.

Ditlenek triwęgla reaguje z wodą. W tej reakcji powstaje jeden produkt – kwas

dikarboksylowy.

Na podstawie: J.E. House, Inorganic Chemistry, Elsevier, 2008.

Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) produktu reakcji ditlenku triwęgla z wodą.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zachowaj wszystkie trzy atomy węgla w jednym produkcie.

Podpowiedź 2

Umieść grupy karboksylowe na obu końcach trójwęglowego szkieletu.

Podpowiedź 3

Narysuj kwas propanodiowy, czyli malonowy, z grupą metylenową pomiędzy COOH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 6 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne narysowanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) produktu reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Hydroliza C3O2 zachowuje trzy węgle i daje jeden kwas dikarboksylowy. Dwie skrajne jednostki węglowe tworzą grupy COOH, a środkowy węgiel staje się grupą metylenową.

Produktem jest kwas propanodiowy, czyli malonowy, C3H4O4. Do sumarycznego bilansu potrzeba dwóch H2O, co potwierdza liczbę H i O produktu. Nie skracamy łańcucha do kwasu szczawiowego, mającego tylko dwa atomy węgla; wzór półstrukturalny odtwarzamy z grafiki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 6 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2023_05_glowny_06

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania