Źródło
Informacja do zadania 29.
Fosfiny to fosforowe analogi amin zawierające w swoich cząsteczkach trójwartościowy atom
fosforu. Fosforowym analogiem aniliny (fenyloaminy) jest fenylofosfina. Wzory uproszczone
obu związków oraz wartości ich temperatury wrzenia zestawiono w poniższej tabeli:
Wzór | Temperatura wrzenia, ºC | |
|---|---|---|
fenyloamina | ![]() | 184 |
fenylofosfina | ![]() | 160 |
Na podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Adamantan 1997.
Fosfiny alifatyczne są bardzo nietrwałe. Trwałość fosfin jest tym większa, im więcej
podstawników arylowych znajduje się przy atomie fosforu. Poniżej podano nazwy trzech
fosfin.
I difenylofosfina … II metylofosfina … III trifenylofosfina
Uszereguj wymienione fosfiny zgodnie z ich rosnącą trwałością. Napisz w odpowiedniej kolejności numery, którymi je oznaczono.
najmniejsza trwałość … największa trwałość
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz grupy fenylowe związane bezpośrednio z P.
Podpowiedź 2
Grupa metylowa jest alkilowa, nie arylowa.
Podpowiedź 3
Uszereguj II, I, III.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
II, I, III ALBO metylofosfina, difenylofosfina, trifenylofosfina
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uszeregowanie związków.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z informacji wynika, że trwałość fosfin zwiększa się wraz z liczbą podstawników arylowych bezpośrednio przy fosforze. Metylofosfina nie ma takiego podstawnika, difenylofosfina ma dwa, a trifenylofosfina trzy.
Rosnąca trwałość to II, I, III. Nie porównujemy tylko mas cząsteczek ani liczby wszystkich węgli, ponieważ zadanie wskazuje konkretnie rodzaj i liczbę podstawników przy atomie fosforu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
II, I, III ALBO metylofosfina, difenylofosfina, trifenylofosfina

