Zadanie 29.2 — czerwiec 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 29.

Fosfiny to fosforowe analogi amin zawierające w swoich cząsteczkach trójwartościowy atom

fosforu. Fosforowym analogiem aniliny (fenyloaminy) jest fenylofosfina. Wzory uproszczone

obu związków oraz wartości ich temperatury wrzenia zestawiono w poniższej tabeli:

 

Wzór

Temperatura wrzenia, ºC

fenyloamina

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 21.

184

fenylofosfina

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 21.

160

Na podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Adamantan 1997.

Fosfiny są łatwopalne. Produktem całkowitego spalenia fosfiny jest między innymi tlenek

fosforu(V) (P4O10).

Napisz równanie reakcji całkowitego spalania fenylofosfiny. Zastosuj wzory sumaryczne związków organicznych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw ustal wzór sumaryczny fenylofosfiny.

Podpowiedź 2

Zacznij bilans od czterech atomów fosforu w P4O10.

Podpowiedź 3

Zapisz 4C6H7P + 36O2 → 24CO2 + 14H2O + P4O10.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 29.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Fenylofosfina ma wzór sumaryczny C6H7P. Całkowite spalanie daje CO2, H2O i wskazany P4O10. Cztery cząsteczki fosfiny dostarczają czterech P, 24 C i 28 H, więc produktami są 24CO2, 14H2O i jeden P4O10.

Potrzeba 72 atomów O, czyli 36O2. Równanie: 4C6H7P + 36O2 → 24CO2 + 14H2O + P4O10. Nie używamy wzoru samego PH3 zamiast pochodnej fenylowej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 29.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_06_dodatkowy_29.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania