Zadanie 10.2 — czerwiec 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 9–11.

Poniższy schemat ilustruje przemiany 1.–5., którym ulegają związki chromu(III).

Informacja do zadań 9–11. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.
Źródło

Informacja do zadania 10.

Do probówki z wodnym roztworem siarczanu(VI) chromu(III) dodawano wodny roztwór

wodorotlenku potasu. Opisane doświadczenie zilustrowano na poniższym rysunku.

Informacja do zadania 10. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Na podstawie zaobserwowanych efektów stwierdzono, że reakcja zachodzi w dwóch

etapach:

• po dodaniu niewielkiej ilości roztworu wodorotlenku potasu do probówki z roztworem

siarczanu(VI) chromu(III) (przemiana 4.)

• przy dalszym dodawaniu roztworu wodorotlenku potasu (przemiana 5.).

Napisz, co zaobserwowano w drugim etapie tego doświadczenia (przemiana 5.).

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną zaobserwowanej zmiany.

Obserwacja: …

Równanie reakcji: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wykorzystaj amfoteryczność wodorotlenku chromu(III).

Podpowiedź 2

Dodanie kolejnego OH− prowadzi do rozpuszczalnego anionu kompleksowego.

Podpowiedź 3

Opisz zanik osadu i zapisz Cr(OH)3 + OH− → [Cr(OH)4]−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Obserwacja: osad zanika lub się rozpuszcza lub roztwarza (i powstaje zielony, klarowny

roztwór).

Równanie reakcji: Cr(OH)3 + OH− → [Cr(OH)4]− ALBO Cr(OH)3 + OH− → Cr(OH)4−

Uwaga: Określenie barwy roztworu nie jest wymagane, ale jeżeli jest podana, musi być

określona poprawnie.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne opisanie drugiego efektu doświadczenia i napisanie w formie jonowej

skróconej równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dalszy dodatek KOH pozwala amfoterycznemu Cr(OH)3 związać dodatkowy ligand OH−. Równanie: Cr(OH)3 + OH− → [Cr(OH)4]−.

Osad zanika i powstaje klarowny zielony roztwór kompleksu. Nie jest to dalsze strącanie ani reakcja redoks; zmienia się postać związku i liczba ligandów, a chrom pozostaje na +III. Nadmiar odczynnika jest tutaj warunkiem odróżniającym drugi etap od pierwszego.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Obserwacja: osad zanika lub się rozpuszcza lub roztwarza (i powstaje zielony, klarowny

roztwór).

Równanie reakcji: Cr(OH)3 + OH− → [Cr(OH)4]− ALBO Cr(OH)3 + OH− → Cr(OH)4−

Uwaga: Określenie barwy roztworu nie jest wymagane, ale jeżeli jest podana, musi być

określona poprawnie.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_06_dodatkowy_10.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania