Zadanie 5.1 — czerwiec 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 5.

Ważnym etapem produkcji kwasu siarkowego(VI) jest katalityczne utlenianie tlenku siarki(IV)

do tlenku siarki(VI) opisane równaniem:

Informacja do zadania 5. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

W tabeli podane są wartości stałej równowagi tej reakcji w wybranych temperaturach.

Temperatura, ºC

450

500

600

700

Stała równowagi

0,35⋅105

0,52⋅104

0,22⋅103

0,23⋅102

Na podstawie: Z. Sarbak, Reakcje i procesy katalityczne, „LAB. Laboratoria. Aparatura. Badania”, nr 6,

Katowice 2010.

Na poniższym wykresie przedstawiono zmiany stężenia molowego reagentów w trakcie

Informacja do zadania 5. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

Rozstrzygnij, czy w momencie 𝒕A nastąpiło podwyższenie, czy – obniżenie temperatury. Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu uwzględnij efekt energetyczny opisanej reakcji.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal znak efektu cieplnego z zależności K od temperatury.

Podpowiedź 2

Sprawdź, czy po tA rośnie ilość produktu egzotermicznej reakcji.

Podpowiedź 3

Wskaż obniżenie temperatury, sprzyjające tworzeniu SO3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozstrzygnięcie: obniżenie

Uzasadnienie: Ponieważ reakcja utleniania SO2 do SO3 jest egzotermiczna, jej wydajność

jest tym większa, im niższa jest temperatura ALBO jest tym mniejsza, im wyższa jest

temperatura.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie uwzględniające określenie efektu

energetycznego opisanej reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z tabeli wynika, że stała równowagi tworzenia SO3 maleje przy wzroście temperatury, więc reakcja jest egzotermiczna. Po chwili tA wykres pokazuje wzrost równowagowego stężenia SO3 kosztem substratów.

Taki kierunek zmiany sprzyja oddawaniu ciepła, zatem nastąpiło ochłodzenie. Uzasadnienie łączy obserwację z efektem energetycznym. Nie wnioskujemy o temperaturze tylko z nachylenia krzywej, które wiąże się także z szybkością przemian.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozstrzygnięcie: obniżenie

Uzasadnienie: Ponieważ reakcja utleniania SO2 do SO3 jest egzotermiczna, jej wydajność

jest tym większa, im niższa jest temperatura ALBO jest tym mniejsza, im wyższa jest

temperatura.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_06_dodatkowy_05.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania