Zadanie 33 — maj 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 31–33.

Teanina jest aminokwasem występującym np. w zielonej herbacie. Punkt izoelektryczny

teaniny jest równy 5,6.

Substratem do syntezy teaniny jest pewien aminokwas białkowy, który w etapie I ulega

dekarboksylacji do aminy X. W etapie II ta amina ulega kondensacji z kwasem

glutaminowym i powstaje wiązanie peptydowe (amidowe). Udział w reakcji bierze grupa

karboksylowa znajdująca się w łańcuchu bocznym kwasu glutaminowego.

W trzech naczyniach oznaczonych literami A, B i C znajdują się oddzielnie

i w przypadkowej kolejności trzy związki: skrobia, teanina, alanyloalanyloalanina.

Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego wykonano dwie próby.

Podczas pierwszej próby na szkiełkach zegarkowych umieszczono niewielkie ilości

wymienionych substancji i na każdą naniesiono kilka kropli roztworu jodu w wodnym

roztworze jodku potasu. Wynik próby pozwolił na identyfikację substancji z naczynia C.

W celu zidentyfikowania substancji znajdujących się w naczyniach A i B przygotowano ich

wodne roztwory i przeprowadzono drugą próbę, w której użytym odczynnikiem był Cu(OH)2.

Jego zastosowanie pozwala na wykrycie związków polihydroksylowych, czy też na

potwierdzenie występowania w cząsteczce co najmniej dwóch wiązań peptydowych

(amidowych).

Przebieg próby przedstawiono na schemacie:

Zadanie 33 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

W każdej probówce zaobserwowano różne objawy reakcji. Tylko w probówce II powstał

roztwór o barwie różowofioletowej.

Podaj nazwę substancji znajdującej się w naczyniu A oraz nazwę reakcji, która przebiegła w probówce II podczas opisanego doświadczenia.

Nazwa substancji znajdującej się w naczyniu A: …

Nazwa reakcji, która przebiegła w probówce II: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw usuń skrobię z rozważań dzięki próbie jodowej.

Podpowiedź 2

Różowofioletowy roztwór wskazuje tripeptyd z co najmniej dwoma wiązaniami amidowymi.

Podpowiedź 3

Podaj A: teanina oraz nazwę reakcji w II: biuretowa, czyli Piotrowskiego.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Nazwa substancji znajdującej się w naczyniu A: teanina

Nazwa reakcji, która przebiegła w probówce II: biuretowa ALBO Piotrowskiego

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie nazwy substancji znajdującej się w naczyniu A oraz nazwy

reakcji, która przebiegła w probówce II podczas doświadczenia.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Jod z jodkiem identyfikuje skrobię w C przez charakterystyczne zabarwienie kompleksu. Pozostałe substancje to teanina i tripeptyd.

Różowofioletowa próba z Cu(OH)2 w II wskazuje dwa wiązania amidowe alanyloalanyloalaniny, czyli reakcję biuretową. W A pozostaje więc teanina, która nie daje tego samego wyniku. Jedno wiązanie amidowe teaniny nie wystarcza do dodatniej próby przyjętej w zadaniu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Nazwa substancji znajdującej się w naczyniu A: teanina

Nazwa reakcji, która przebiegła w probówce II: biuretowa ALBO Piotrowskiego

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_05_glowny_33

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania