Zadanie 24 — maj 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 24–26.

Poniższy schemat jest ilustracją ciągu przemian chemicznych. Substrat A to węglowodór

aromatyczny, którego cząsteczki są zbudowane z siedmiu atomów węgla. W wyniku reakcji

monobromowania na świetle ten węglowodór tworzy tylko jeden produkt organiczny B.

Informacja do zadań 24–26. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Uzupełnij poniższą tabelę. Napisz nazwę typu reakcji 1. i 2. (substytucja, addycja albo eliminacja) oraz nazwę mechanizmu (rodnikowy, nukleofilowy albo elektrofilowy), według którego przebiegają te przemiany.

 

Typ reakcji

Mechanizm reakcji

reakcja 1.

  

reakcja 2.

 
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Śledź zmianę grupy bocznej toluenu.

Podpowiedź 2

Światło wskazuje rodniki, a OH− działa jako nukleofil.

Podpowiedź 3

Wpisz dla 1 substytucję rodnikową, dla 2 substytucję nukleofilową.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Typ reakcji

Mechanizm reakcji

reakcja 1.

substytucja

rodnikowy

reakcja 2.

nukleofilowy

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – poprawne napisanie typu obu reakcji oraz

mechanizmu każdej z nich.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

A to toluen, a bromowanie na świetle zastępuje wodór jego łańcucha bocznego bromem. Reakcja 1 jest więc substytucją rodnikową.

W wodnym NaOH grupa odchodząca Br zostaje zastąpiona OH i powstaje alkohol benzylowy, dlatego reakcja 2 to substytucja nukleofilowa. Obecność pierścienia aromatycznego nie oznacza, że obie przemiany zachodzą w pierścieniu; trzeba wskazać miejsce zmiany wiązań w łańcuchu bocznym.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Typ reakcji

Mechanizm reakcji

reakcja 1.

substytucja

rodnikowy

reakcja 2.

nukleofilowy

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_05_glowny_24

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania