Źródło
Informacja do zadań 24–26.
Poniższy schemat jest ilustracją ciągu przemian chemicznych. Substrat A to węglowodór
aromatyczny, którego cząsteczki są zbudowane z siedmiu atomów węgla. W wyniku reakcji
monobromowania na świetle ten węglowodór tworzy tylko jeden produkt organiczny B.

Uzupełnij poniższą tabelę. Napisz nazwę typu reakcji 1. i 2. (substytucja, addycja albo eliminacja) oraz nazwę mechanizmu (rodnikowy, nukleofilowy albo elektrofilowy), według którego przebiegają te przemiany.
Typ reakcji | Mechanizm reakcji | |
|---|---|---|
reakcja 1. | ||
reakcja 2. |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Śledź zmianę grupy bocznej toluenu.
Podpowiedź 2
Światło wskazuje rodniki, a OH− działa jako nukleofil.
Podpowiedź 3
Wpisz dla 1 substytucję rodnikową, dla 2 substytucję nukleofilową.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Typ reakcji | Mechanizm reakcji | |
|---|---|---|
reakcja 1. | substytucja | rodnikowy |
reakcja 2. | nukleofilowy |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – poprawne napisanie typu obu reakcji oraz
mechanizmu każdej z nich.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
A to toluen, a bromowanie na świetle zastępuje wodór jego łańcucha bocznego bromem. Reakcja 1 jest więc substytucją rodnikową.
W wodnym NaOH grupa odchodząca Br zostaje zastąpiona OH i powstaje alkohol benzylowy, dlatego reakcja 2 to substytucja nukleofilowa. Obecność pierścienia aromatycznego nie oznacza, że obie przemiany zachodzą w pierścieniu; trzeba wskazać miejsce zmiany wiązań w łańcuchu bocznym.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Typ reakcji | Mechanizm reakcji | |
|---|---|---|
reakcja 1. | substytucja | rodnikowy |
reakcja 2. | nukleofilowy |