Przygotowano roztwór bromu w dichlorometanie (rozpuszczalniku organicznym o wzorze

o 86 %.
Oblicz wyrażoną w procentach objętościowych zawartość etynu w mieszaninie zawierającej etan, eten i etyn.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozdziel informację o zużyciu bromu i o spadku objętości gazu.
Podpowiedź 2
Eten zużywa jeden mol Br2, a etyn dwa.
Podpowiedź 3
Oblicz 0,0150 mol etynu, zamień na 0,336 dm3 i podziel przez początkowe 0,521 dm3: około 64,5%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


𝑥 – liczba moli etenu
𝑦 – liczba moli etynu
𝑥 + 𝑦 = 0,02
𝑥 + 2𝑦 = 0,035 … ⇒ 𝑦 = 0,015 mola
0,015 mola ∙ 22,4 dm3 ∙ mol−1 = 0,336 dm3



𝑦 = 2𝑥
0,02 – 𝑥 = 0,035 – 2𝑥
𝑥 = 0,035 – 0,02
𝑥 = 0,015 mola
0,015 mola ∙ 22,4 dm3 ∙ mol−1 = 0,336 dm3


320 𝑥 = 22,4𝑦 ⇒ 𝑦 = 14,29𝑥

160(0,448 – 𝑥) = 22,4(5,6 – 𝑦)
160(0,448 – 𝑥) = 22,4(5,6 – 14,29 𝑥)
71,68 –160 𝑥 = 125,44 – 320,096 𝑥
160,096 𝑥 = 53,76
𝑥 = 0,336 dm3



Hipotetyczny skład mieszaniny reakcyjnej: | |
|---|---|
100 % etynu i 0 % etenu | 0 % etynu i 100 % etenu |
Liczba moli Br2 uczestniczącego w reakcji: | |
0,04 mola | 0,02 mola |

75 % etynu i 25 % etenu.
Objętość etynu w mieszaninie:
0,75 × 0,448 dm3 = 0,336 dm3

Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku
w procentach objętościowych.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych.
LUB
– niepodanie wyniku w procentach objętościowych (z błędną jednostką).
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń
wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją
zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zużyty brom to 280·0,020 = 5,60 g, czyli 0,0350 mol. Zanik 86% z 0,521 dm3 gazów odpowiada około 0,0200 mol sumy etenu i etynu.
Dla x mol etenu i y mol etynu mamy x + y = 0,0200 oraz x + 2y = 0,0350, więc y = 0,0150 mol. Etyn zajmował 0,336 dm3, czyli około 64,5% całej mieszaniny. Wartość 75% dotyczyłaby tylko części nienasyconej, bez etanu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem


𝑥 – liczba moli etenu
𝑦 – liczba moli etynu
𝑥 + 𝑦 = 0,02
𝑥 + 2𝑦 = 0,035 … ⇒ 𝑦 = 0,015 mola
0,015 mola ∙ 22,4 dm3 ∙ mol−1 = 0,336 dm3



𝑦 = 2𝑥
0,02 – 𝑥 = 0,035 – 2𝑥
𝑥 = 0,035 – 0,02
𝑥 = 0,015 mola
0,015 mola ∙ 22,4 dm3 ∙ mol−1 = 0,336 dm3


320 𝑥 = 22,4𝑦 ⇒ 𝑦 = 14,29𝑥

160(0,448 – 𝑥) = 22,4(5,6 – 𝑦)
160(0,448 – 𝑥) = 22,4(5,6 – 14,29 𝑥)
71,68 –160 𝑥 = 125,44 – 320,096 𝑥
160,096 𝑥 = 53,76
𝑥 = 0,336 dm3



Hipotetyczny skład mieszaniny reakcyjnej: | |
|---|---|
100 % etynu i 0 % etenu | 0 % etynu i 100 % etenu |
Liczba moli Br2 uczestniczącego w reakcji: | |
0,04 mola | 0,02 mola |

75 % etynu i 25 % etenu.
Objętość etynu w mieszaninie:
0,75 × 0,448 dm3 = 0,336 dm3
