Zadanie 23 — maj 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Przygotowano roztwór bromu w dichlorometanie (rozpuszczalniku organicznym o wzorze

Zadanie 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

o 86 %.

Oblicz wyrażoną w procentach objętościowych zawartość etynu w mieszaninie zawierającej etan, eten i etyn.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozdziel informację o zużyciu bromu i o spadku objętości gazu.

Podpowiedź 2

Eten zużywa jeden mol Br2, a etyn dwa.

Podpowiedź 3

Oblicz 0,0150 mol etynu, zamień na 0,336 dm3 i podziel przez początkowe 0,521 dm3: około 64,5%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.

𝑥 – liczba moli etenu

𝑦 – liczba moli etynu

𝑥 + 𝑦 = 0,02

𝑥 + 2𝑦 = 0,035 … ⇒ 𝑦 = 0,015 mola

0,015 mola ∙ 22,4 dm3 ∙ mol−1 = 0,336 dm3

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.

𝑦 = 2𝑥

0,02 – 𝑥 = 0,035 – 2𝑥

𝑥 = 0,035 – 0,02

𝑥 = 0,015 mola

0,015 mola ∙ 22,4 dm3 ∙ mol−1 = 0,336 dm3

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

320 𝑥 = 22,4𝑦 ⇒ 𝑦 = 14,29𝑥

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

160(0,448 – 𝑥) = 22,4(5,6 – 𝑦)

160(0,448 – 𝑥) = 22,4(5,6 – 14,29 𝑥)

71,68 –160 𝑥 = 125,44 – 320,096 𝑥

160,096 𝑥 = 53,76

𝑥 = 0,336 dm3

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

Hipotetyczny skład mieszaniny reakcyjnej:

100 % etynu i 0 % etenu

0 % etynu i 100 % etenu

Liczba moli Br2 uczestniczącego w reakcji:

0,04 mola

0,02 mola

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

75 % etynu i 25 % etenu.

Objętość etynu w mieszaninie:

0,75 × 0,448 dm3 = 0,336 dm3

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 31.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku

w procentach objętościowych.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych.

LUB

– niepodanie wyniku w procentach objętościowych (z błędną jednostką).

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń

wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją

zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Zużyty brom to 280·0,020 = 5,60 g, czyli 0,0350 mol. Zanik 86% z 0,521 dm3 gazów odpowiada około 0,0200 mol sumy etenu i etynu.

Dla x mol etenu i y mol etynu mamy x + y = 0,0200 oraz x + 2y = 0,0350, więc y = 0,0150 mol. Etyn zajmował 0,336 dm3, czyli około 64,5% całej mieszaniny. Wartość 75% dotyczyłaby tylko części nienasyconej, bez etanu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.

𝑥 – liczba moli etenu

𝑦 – liczba moli etynu

𝑥 + 𝑦 = 0,02

𝑥 + 2𝑦 = 0,035 … ⇒ 𝑦 = 0,015 mola

0,015 mola ∙ 22,4 dm3 ∙ mol−1 = 0,336 dm3

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.

𝑦 = 2𝑥

0,02 – 𝑥 = 0,035 – 2𝑥

𝑥 = 0,035 – 0,02

𝑥 = 0,015 mola

0,015 mola ∙ 22,4 dm3 ∙ mol−1 = 0,336 dm3

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

320 𝑥 = 22,4𝑦 ⇒ 𝑦 = 14,29𝑥

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

160(0,448 – 𝑥) = 22,4(5,6 – 𝑦)

160(0,448 – 𝑥) = 22,4(5,6 – 14,29 𝑥)

71,68 –160 𝑥 = 125,44 – 320,096 𝑥

160,096 𝑥 = 53,76

𝑥 = 0,336 dm3

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

Hipotetyczny skład mieszaniny reakcyjnej:

100 % etynu i 0 % etenu

0 % etynu i 100 % etenu

Liczba moli Br2 uczestniczącego w reakcji:

0,04 mola

0,02 mola

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

75 % etynu i 25 % etenu.

Objętość etynu w mieszaninie:

0,75 × 0,448 dm3 = 0,336 dm3

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 31.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_05_glowny_23

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania