Źródło
Informacja do zadania 20.
W tabeli zestawiono wartości (zaokrąglone do liczb całkowitych) rozpuszczalności
chloranu(V) potasu w zakresie temperatury 0 ºC – 100 ºC.
Temperatura, ºC | 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Rozpuszczalność, g na 100 g wody | 3 | 7 | 14 | 24 | 38 | 56 |
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.
Wykonaj obliczenia i odczytaj z wykresu wartość temperatury, w której nasycony roztwór chloranu(V) potasu ma stężenie 30 % masowych. Wartość temperatury podaj w zaokrągleniu do jedności.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zamień 30% na stosunek mas soli do wody.
Podpowiedź 2
Dla 100 g roztworu masa wody wynosi 70 g.
Podpowiedź 3
Odczytaj temperaturę przy około 43 g na 100 g wody: około 86 °C.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
(𝑐𝑝 = 30% ⇒ rozpuszczalność jest równa 43 g soli w 100 g wody ⇒) 86 ºC ± 2 ºC
Uwaga: Zapis obliczeń nie jest wymagany i nie podlega ocenie.
W przypadku odczytania z wykresu wartości temperatury o większym odchyleniu niż
± 2 ºC, podana wartość musi dokładnie wynikać z narysowanego wykresu (dla
rozpuszczalności 43g/100g).
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne odczytanie z wykresu wartości temperatury i podanie odczytu
w zaokrągleniu do jedności.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Stężenie 30% oznacza 30 g soli w 100 g roztworu, czyli w 70 g wody. Rozpuszczalność odpowiadająca takiemu składowi to 30/70·100 ≈ 42,9 g na 100 g wody.
Na krzywej szukamy więc poziomu około 43 g i odczytujemy temperaturę około 86 °C. Klucz przyjmuje odchylenie ±2 °C. Nie szukamy temperatury dla rozpuszczalności 30 g, ponieważ ta liczba dotyczy innego mianownika.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
(𝑐𝑝 = 30% ⇒ rozpuszczalność jest równa 43 g soli w 100 g wody ⇒) 86 ºC ± 2 ºC
Uwaga: Zapis obliczeń nie jest wymagany i nie podlega ocenie.
W przypadku odczytania z wykresu wartości temperatury o większym odchyleniu niż
± 2 ºC, podana wartość musi dokładnie wynikać z narysowanego wykresu (dla
rozpuszczalności 43g/100g).