Zadanie 15 — maj 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Do 1,00 dm3 wody destylowanej wprowadzono 90,0 cm3 wodnego roztworu kwasu

azotowego(V) o stężeniu 5,00 % masowych i gęstości równej 1,03 g × cm−3.

Na podstawie: W. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.

Oblicz pH otrzymanego roztworu kwasu azotowego(V). W obliczeniach przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości użytych roztworu i wody. Wynik zaokrąglij do drugiego miejsca po przecinku.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw użyj gęstości i procentu masowego do obliczenia masy HNO3.

Podpowiedź 2

Dodaj objętość roztworu kwasu do 1,00 dm3 wody.

Podpowiedź 3

Wyznacz około 0,0675 mol·dm−3 i oblicz −log tego stężenia: pH = 1,17.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Sposób 1.

Masa wprowadzonego roztworu kwasu:

Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.

Liczba moli kwasu:

Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Liczba moli HNO3:

Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku

z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych.

LUB

– podanie wyniku z jednostką.

LUB

– podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń

wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją

zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Masa dodanego roztworu wynosi 90,0·1,03 = 92,7 g, z czego HNO3 stanowi 4,635 g. Jest to około 0,0736 mol mocnego, jednoprotonowego kwasu.

Końcowa objętość wynosi 1,00 + 0,0900 = 1,090 dm3, więc [H3O+] ≈ 0,0675 mol·dm−3. Stąd pH ≈ 1,17. Jeden litr dotyczy początkowej wody, nie końcowej objętości; procent masowy nie jest stężeniem molowym.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Sposób 1.

Masa wprowadzonego roztworu kwasu:

Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.

Liczba moli kwasu:

Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Liczba moli HNO3:

Odpowiedź CKE 15 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_05_glowny_15

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania