Do 1,00 dm3 wody destylowanej wprowadzono 90,0 cm3 wodnego roztworu kwasu
azotowego(V) o stężeniu 5,00 % masowych i gęstości równej 1,03 g × cm−3.
Na podstawie: W. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.
Oblicz pH otrzymanego roztworu kwasu azotowego(V). W obliczeniach przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości użytych roztworu i wody. Wynik zaokrąglij do drugiego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw użyj gęstości i procentu masowego do obliczenia masy HNO3.
Podpowiedź 2
Dodaj objętość roztworu kwasu do 1,00 dm3 wody.
Podpowiedź 3
Wyznacz około 0,0675 mol·dm−3 i oblicz −log tego stężenia: pH = 1,17.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Sposób 1.
Masa wprowadzonego roztworu kwasu:

Liczba moli kwasu:


Liczba moli HNO3:

Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku
z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych.
LUB
– podanie wyniku z jednostką.
LUB
– podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń
wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją
zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Masa dodanego roztworu wynosi 90,0·1,03 = 92,7 g, z czego HNO3 stanowi 4,635 g. Jest to około 0,0736 mol mocnego, jednoprotonowego kwasu.
Końcowa objętość wynosi 1,00 + 0,0900 = 1,090 dm3, więc [H3O+] ≈ 0,0675 mol·dm−3. Stąd pH ≈ 1,17. Jeden litr dotyczy początkowej wody, nie końcowej objętości; procent masowy nie jest stężeniem molowym.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Sposób 1.
Masa wprowadzonego roztworu kwasu:

Liczba moli kwasu:


Liczba moli HNO3:
