Źródło
Informacja do zadań 9–10.
W dwóch probówkach oznaczonych numerami I i II umieszczono jednakową ilość wiórków
magnezowych o tym samym stopniu rozdrobnienia. Następnie do probówek wprowadzono
jednakowe objętości roztworów o tej samej temperaturze:
• do probówki I – kwas solny o pH = 1
• do probówki II – wodny roztwór kwasu siarkowego(VI) o stężeniu 0,1 mol × dm−3.
Przebieg doświadczenia zilustrowano poniższym rysunkiem.

Podczas opisanego doświadczenia w każdej probówce wiórki magnezowe uległy
całkowitemu roztworzeniu i powstały klarowne, bezbarwne roztwory, ale w jednej z probówek
reakcja przebiegła szybciej.
Uzupełnij poniższe zdanie – wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.
Stężenie molowe roztworów obu kwasów było (równe / różne), a stężenie jonów H+ w tych
roztworach było (równe / różne), dlatego opisane doświadczenie pozwoliło określić wpływ
(stężenia molowego / pH) roztworów użytych kwasów na szybkość reakcji.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw przelicz pH HCl na jego stężenie.
Podpowiedź 2
Oddziel liczbę moli całego kwasu od liczby moli H+ w roztworze.
Podpowiedź 3
Wybierz równe stężenia molowe, różne stężenia H+ i wpływ pH na szybkość reakcji.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie zdania.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
HCl przy pH = 1 ma w szkolnym modelu stężenie molowe 0,1 mol·dm−3, takie samo jak podany H2SO4. Różni się jednak stężenie H+, ponieważ kwas siarkowy(VI) może oddawać dwa protony.
Doświadczenie porównuje zatem wpływ pH, a nie różnych początkowych stężeń molowych kwasów. Równość molarności nie oznacza równego pH dla kwasów o innej liczbie odszczepianych protonów i innych równowagach dysocjacji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
