Źródło
Informacja do zadań 9–10.
W dwóch probówkach oznaczonych numerami I i II umieszczono jednakową ilość wiórków
magnezowych o tym samym stopniu rozdrobnienia. Następnie do probówek wprowadzono
jednakowe objętości roztworów o tej samej temperaturze:
• do probówki I – kwas solny o pH = 1
• do probówki II – wodny roztwór kwasu siarkowego(VI) o stężeniu 0,1 mol × dm−3.
Przebieg doświadczenia zilustrowano poniższym rysunkiem.

Podczas opisanego doświadczenia w każdej probówce wiórki magnezowe uległy
całkowitemu roztworzeniu i powstały klarowne, bezbarwne roztwory, ale w jednej z probówek
reakcja przebiegła szybciej.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła podczas opisanego doświadczenia w obu probówkach. Wskaż numer probówki (I albo II), w której wiórki magnezowe roztworzyły się szybciej.
Równanie reakcji: …
Wiórki magnezowe roztworzyły się szybciej w probówce numer …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zapisz wspólną reakcję metalu z protonami.
Podpowiedź 2
Porównaj HCl o pH = 1 z H2SO4 o stężeniu 0,1 mol·dm−3.
Podpowiedź 3
Podaj Mg + 2H+ → Mg2+ + H2 oraz numer II.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
ALBO
Wiórki magnezowe roztworzyły się szybciej w probówce numer II.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji i poprawne
wskazanie numeru probówki, w której wiórki roztworzyły się szybciej.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W obu probówkach magnez oddaje elektrony protonom: Mg + 2H+ → Mg2+ + H2. HCl o pH = 1 ma stężenie około 0,1 mol·dm−3, natomiast H2SO4 o takim stężeniu molowym dostarcza więcej protonów dzięki drugiemu etapowi dysocjacji.
Magnez roztwarza się szybciej w II. Nie trzeba przyjmować, że drugi etap dysocjacji H2SO4 jest całkowity, aby stwierdzić większe stężenie H+ niż z samego pierwszego etapu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
ALBO
Wiórki magnezowe roztworzyły się szybciej w probówce numer II.