Zadanie 5 — maj 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Do reaktora o pojemności 1,0 dm3 wprowadzono pewną liczbę moli substancji A oraz pewną

liczbę moli substancji B. Reaktor zamknięto i zainicjowano reakcję chemiczną, która

przebiegała w stałej temperaturze T zgodnie z równaniem:

A (g) + B (g) ⇌ C (g) + D (g)

Do momentu ustalenia stanu równowagi przereagowało 20 % substancji A. W tych

warunkach stężeniowa stała równowagi opisanej reakcji jest równa 2,0.

Oblicz, jaki procent liczby moli wyjściowej mieszaniny stanowiła substancja A.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal bilans początkowy i równowagowy, przyjmując jeden mol A.

Podpowiedź 2

Jednakowe współczynniki oznaczają zużycie po 0,20 mol A i B.

Podpowiedź 3

Wyznacz b = 0,225 ze stałej K, a potem oblicz udział A w początkowych 1,225 mol: około 81,6%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Liczba moli

początkowa

reakcja

równowaga

A (g)

𝑥

–0,2𝑥

0,8 𝑥

B (g)

𝑦

–0,2 𝑥

𝑦 – 0,2 𝑥

C (c)

0

+0,2 𝑥

0,2 𝑥

D (g)

0

+0,2 𝑥

0,2 𝑥

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Liczba moli

początkowa

reakcja

równowaga

A (g)

1

–0,2

0,8

B (g)

𝑥

–0,2

𝑥– 0,2

C (c)

0

+0,2

0,2

D (g)

0

+0,2

0,2

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Uwaga redakcyjna. W tym zadaniu C występuje w fazie gazowej, co w zapisie równania oznacza się jako C(g).

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku

w procentach.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych.

LUB

– niepodanie wyniku w procentach.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga 1.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń

wyników pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący

konsekwencją zastosowanej poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Uwaga 2: Ponieważ szukaną jest zawartość jednego z reagentów w mieszaninie

początkowej (obliczamy stosunek ilości, czyli wartość względną, a nie –

bezwzględną ilość substancji), dopuszcza się przyjęcie założenia co do stężenia

jednego z reagentów.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Przyjmujemy początkowo 1 mol A i b mol B. Do równowagi zużyto po 0,20 mol substratów, powstało po 0,20 mol produktów, a pozostało 0,80 mol A i b − 0,20 mol B.

Równanie 2,0 = 0,202/[0,80(b − 0,20)] daje b = 0,225 mol. Udział początkowy A wynosi 1/(1 + 0,225)·100 ≈ 81,63%. Nie traktujemy 20% przemiany A jako udziału A w całej mieszaninie.

Uwaga redakcyjna. Oznaczenie fazy C(c) w przykładzie klucza jest omyłką. W tym zadaniu stosujemy C(g), zgodnie z opisem układu oraz przyjętym wyrażeniem na K.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Liczba moli

początkowa

reakcja

równowaga

A (g)

𝑥

–0,2𝑥

0,8 𝑥

B (g)

𝑦

–0,2 𝑥

𝑦 – 0,2 𝑥

C (c)

0

+0,2 𝑥

0,2 𝑥

D (g)

0

+0,2 𝑥

0,2 𝑥

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Liczba moli

początkowa

reakcja

równowaga

A (g)

1

–0,2

0,8

B (g)

𝑥

–0,2

𝑥– 0,2

C (c)

0

+0,2

0,2

D (g)

0

+0,2

0,2

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_05_glowny_05

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania