Zadanie 3.2 — maj 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 3.

Bor tworzy z chlorem związek o wzorze BCl3, występujący w postaci płaskich trójkątnych

cząsteczek. Te cząsteczki mogą łączyć się z innymi drobinami zawierającymi wolne pary

elektronowe. Chlorek boru reaguje z wodą i podczas tej reakcji tworzą się H3BO3 (kwas

ortoborowy) oraz HCl.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Zadanie 3.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 3.

Z chlorkiem boru mogą łączyć się: …

Cząsteczki chlorku boru mają zdolność do tworzenia wiązań z wybranymi drobinami,

ponieważ

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Szukaj donorów wolnej pary elektronowej.

Podpowiedź 2

Sprawdź liczbę elektronów wokół boru w BCl3.

Podpowiedź 3

Wybierz Cl− i NH3 oraz wyjaśnij, że bor z niepełnym oktetem jest akceptorem pary.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Z chlorkiem boru mogą łączyć się: Cl−, NH3

Cząsteczki chlorku boru mają zdolność do tworzenia wiązań z wybranymi drobinami,

ponieważ:

atom boru ma deficyt elektronowy ALBO lukę elektronową.

ALBO

atom boru nie osiągnął oktetu elektronowego.

ALBO

atom boru (w cząsteczce chlorku boru) ma sześć elektronów.

ALBO

atom boru (w cząsteczce chlorku boru) może być akceptorem pary elektronowej.

Uwaga: Błędne przepisanie wzoru poprawnie wybranej drobiny należy ocenić na 0 pkt.

Odpowiedź: „BCl3 jest kwasem Lewisa”, która pośrednio odnosi się do budowy

cząsteczki chlorku boru, należy uznać za poprawną.

Odpowiedź: „BCl3 może tworzyć wiązanie koordynacyjne” jest niewystarczająca.

Zasady oceniania

Zasady oceniania 3.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.
Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Cl− i NH3 dysponują wolną parą elektronową, którą mogą przekazać atomowi boru. Bor w BCl3 ma tylko sześć elektronów wokół siebie i może przyjąć taką parę, tworząc wiązanie koordynacyjne.

NH4+ i CH4 nie mają odpowiedniej wolnej pary, dlatego je pomijamy. Uzasadnienie wskazuje deficyt elektronowy boru; samo stwierdzenie, że „powstaje wiązanie koordynacyjne”, nie wyjaśnia zdolności do jego tworzenia.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Z chlorkiem boru mogą łączyć się: Cl−, NH3

Cząsteczki chlorku boru mają zdolność do tworzenia wiązań z wybranymi drobinami,

ponieważ:

atom boru ma deficyt elektronowy ALBO lukę elektronową.

ALBO

atom boru nie osiągnął oktetu elektronowego.

ALBO

atom boru (w cząsteczce chlorku boru) ma sześć elektronów.

ALBO

atom boru (w cząsteczce chlorku boru) może być akceptorem pary elektronowej.

Uwaga: Błędne przepisanie wzoru poprawnie wybranej drobiny należy ocenić na 0 pkt.

Odpowiedź: „BCl3 jest kwasem Lewisa”, która pośrednio odnosi się do budowy

cząsteczki chlorku boru, należy uznać za poprawną.

Odpowiedź: „BCl3 może tworzyć wiązanie koordynacyjne” jest niewystarczająca.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_05_glowny_03.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania