Zadanie 2 — maj 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

W poniższej tabeli podano wartości promieni atomowych r1, r2, r3 i r4 atomów czterech

pierwiastków.

 

r1

r2

r3

r4

promień atomu, pm

99

102

174

196

Na podstawie: M.J. Sienko, R.A. Plane, Chemia. Podstawy i zastosowania, Warszawa 1996.

Uzupełnij poniższą tabelę. Na podstawie zmienności promieni atomów w grupach i okresach przyporządkuj wymienionym pierwiastkom wartości promieni atomowych ich atomów.

Nazwa pierwiastka

Promień atomu, pm

siarka

102

chlor

 

potas

 

wapń

 
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj najpierw siarkę z chlorem, a potem potas z wapniem.

Podpowiedź 2

Początek nowego okresu oznacza wzrost promienia wskutek nowej powłoki.

Podpowiedź 3

Przypisz Cl: 99 pm, K: 196 pm, Ca: 174 pm.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Nazwa pierwiastka

Promień atomu, pm

siarka

102

chlor

99

potas

196

wapń

174

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W tym samym okresie promień atomowy zasadniczo maleje wraz ze wzrostem efektywnego przyciągania elektronów. Chlor jest więc mniejszy od siarki i otrzymuje 99 pm.

Potas i wapń mają dodatkową powłokę względem tych niemetali, a w ich okresie potas jest większy od wapnia. Otrzymują odpowiednio 196 i 174 pm. Używamy wartości z podanej tabeli, nie porównujemy promieni jonów zamiast atomów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Nazwa pierwiastka

Promień atomu, pm

siarka

102

chlor

99

potas

196

wapń

174

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_05_glowny_02

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania