Źródło
Informacja do zadań 34–36.
Nasycony związek organiczny X o czterech atomach węgla zawiera w cząsteczce dwie różne
grupy funkcyjne, które reagują z sodem, ale tylko jedna z nich – z wodorotlenkiem sodu.
W wyniku utleniania związku X za pomocą jonów dichromianowych(VI) w obecności jonów H+
otrzymuje się kwas bursztynowy o wzorze
.
W wysokiej temperaturze kwas bursztynowy
ulega odwodnieniu.
Jedna cząsteczka kwasu bursztynowego odszczepia jedną cząsteczkę wody i tworzy
bezwodnik, którego cząsteczka ma strukturę pierścienia pięcioczłonowego.
Narysuj wzór półstrukturany (grupowy) bezwodnika kwasu bursztynowego.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zbliż do siebie dwie końcowe grupy karboksylowe.
Podpowiedź 2
Po odjęciu jednej H2O powstaje wewnętrzny mostek bezwodnikowy.
Podpowiedź 3
Narysuj pięcioczłonowy bezwodnik z jednym tlenem w pierścieniu i dwiema grupami karbonylowymi, jak na grafice.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie wzoru związku.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Odwodnienie zachodzi między dwiema grupami karboksylowymi tej samej cząsteczki kwasu bursztynowego. Jeden mostkowy tlen łączy dwa węgle karbonylowe, a dwa pozostałe węgle tworzą nasycony fragment pierścienia.
Pierścień ma cztery atomy C i jeden O, czyli pięć członów; oba tleny karbonylowe znajdują się poza jego szkieletem. Odszczepia się jedna H2O. Nie rysujemy alkenu ani estru powstałego z dwóch osobnych cząsteczek kwasu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
