Zadanie 33 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 30–33.

Próba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany

związek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego

Informacja do zadań 30–33. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

gdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.

Jod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:

Informacja do zadań 30–33. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.

Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie.

I2 (aq) + NaOH (aq)

3-metylobutan-2-on

Napisz, czy w wyniku tego doświadczenia w probówce powstał żółty osad jodoformu.

Odpowiedź uzasadnij. Odnieś się do budowy cząsteczki badanej substancji.

W probówce (powstał / nie powstał) żółty osad jodoformu.

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zlokalizuj grupę karbonylową i jej bezpośrednich sąsiadów.

Podpowiedź 2

Sprawdź, czy jednym z nich jest grupa metylowa.

Podpowiedź 3

Odpowiedz, że osad powstał: badana substancja zawiera wymagane ugrupowanie metyloketonu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 33 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 26.Odpowiedź CKE 33 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 26.

Zasady oceniania

1 pkt – za poprawny wybór i poprawne uzasadnienie uwzględniające budowę badanej

substancji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

3-Metylobutan-2-on jest metyloketonem: jedna grupa metylowa jest bezpośrednio połączona z węglem karbonylowym. Spełnia więc warunek próby jodoformowej i daje żółty osad CHI3.

Rozgałęzienie po drugiej stronie karbonylu nie usuwa wymaganej grupy. Uzasadnienie musi wskazywać tę konkretną łączność, a nie wyłącznie nazwę klasy „keton”, ponieważ nie wszystkie ketony dają dodatni wynik.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 33 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 26.Odpowiedź CKE 33 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 26.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_33

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania