Źródło
Informacja do zadań 30–33.
Próba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany
związek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego

gdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.
Jod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:

Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.
Określ stopnie utlenienia atomu jodu i podkreślonego atomu węgla w reakcji etapu (1).
Przyjmij, że w reakcji tej R to grupa metylowa –CH3. Uzupełnij poniższą tabelę.
Stopień utlenienia atomu | ||
|---|---|---|
jodu | węgla | |
w substracie reakcji | ||
w produkcie reakcji | ||
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw sprawdź, jaki związek jodu uczestniczy w etapie 1.
Podpowiedź 2
Dla węgla zsumuj wkłady +1 za C–O i −1 za C–H.
Podpowiedź 3
Wpisz jod +I → −I oraz węgiel 0 → +II.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Stopień utlenienia atomu | ||
|---|---|---|
jodu | węgla | |
w substracie reakcji | (+)I | 0 |
w produkcie reakcji | –I | (+)II |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne określenie stopni utlenienia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W etapie pierwszym aktywny związek jodu utlenia alkohol do związku karbonylowego. Jod przechodzi z +I do −I, przyjmując dwa elektrony.
Zaznaczony węgiel alkoholu, dla podanej grupy metylowej R, ma jedno wiązanie C–O i jedno C–H, co daje stopień 0. Po utlenieniu ma podwójne wiązanie z tlenem i stopień +II. Nie wpisujemy 0 dla jodu pierwiastkowego, ponieważ pytanie dotyczy konkretnego etapu z innym reagentem jodu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Stopień utlenienia atomu | ||
|---|---|---|
jodu | węgla | |
w substracie reakcji | (+)I | 0 |
w produkcie reakcji | –I | (+)II |