Zadanie 30 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 30–33.

Próba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany

związek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego

Informacja do zadań 30–33. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

gdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.

Jod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:

Informacja do zadań 30–33. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.

Określ stopnie utlenienia atomu jodu i podkreślonego atomu węgla w reakcji etapu (1).

Przyjmij, że w reakcji tej R to grupa metylowa –CH3. Uzupełnij poniższą tabelę.

 

Stopień utlenienia atomu

jodu

węgla

w substracie reakcji

  

w produkcie reakcji

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw sprawdź, jaki związek jodu uczestniczy w etapie 1.

Podpowiedź 2

Dla węgla zsumuj wkłady +1 za C–O i −1 za C–H.

Podpowiedź 3

Wpisz jod +I → −I oraz węgiel 0 → +II.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Stopień utlenienia atomu

jodu

węgla

w substracie reakcji

(+)I

0

w produkcie reakcji

–I

(+)II

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne określenie stopni utlenienia.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W etapie pierwszym aktywny związek jodu utlenia alkohol do związku karbonylowego. Jod przechodzi z +I do −I, przyjmując dwa elektrony.

Zaznaczony węgiel alkoholu, dla podanej grupy metylowej R, ma jedno wiązanie C–O i jedno C–H, co daje stopień 0. Po utlenieniu ma podwójne wiązanie z tlenem i stopień +II. Nie wpisujemy 0 dla jodu pierwiastkowego, ponieważ pytanie dotyczy konkretnego etapu z innym reagentem jodu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Stopień utlenienia atomu

jodu

węgla

w substracie reakcji

(+)I

0

w produkcie reakcji

–I

(+)II

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_30

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania