Zadanie 28 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 28–29.

Podstawnik w pierścieniu aromatycznym wpływa na miejsce wprowadzenia następnego

podstawnika do pierścienia. Grupy alkilowe, –Cl, –Br, –NH2, –OH kierują następny

wprowadzany podstawnik w pozycje 2- i 4- (orto- i para-) w stosunku do własnego położenia.

Gdy w pierścieniu znajdują się grupy –NO2, –COOH czy –CHO, to następny podstawnik jest

Informacja do zadań 28–29. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F –

jeśli jest fałszywe.

1.

Przemiana oznaczona numerem 4 to przykład reakcji substytucji

przebiegającej według mechanizmu rodnikowego.

P

F

2.

W przemianie oznaczonej numerem 2 formalny stopień utlenienia atomu

węgla połączonego bezpośrednio z pierścieniem benzenowym wzrasta o 6.

P

F

3.

Związek C, będący głównym produktem reakcji oznaczonej numerem 3, to

kwas 3-chlorobenzenokarboksylowy (3-chlorobenzoesowy).

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel chlorowanie pierścienia od chlorowania łańcucha bocznego.

Podpowiedź 2

Policz stopień utlenienia węgla grupy metylowej i karboksylowej.

Podpowiedź 3

Zaznacz F, P, P: mechanizm elektrofilowy, wzrost o sześć i kierowanie meta przez COOH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1 – F, 2 – P, 3 – P

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Chlorowanie benzenu w reakcji 4 to substytucja elektrofilowa, więc wzmianka o mechanizmie rodnikowym jest fałszywa. Utlenienie grupy metylowej toluenu do karboksylowej zmienia stopień utlenienia jej węgla z −III na +III, czyli o sześć.

Grupa karboksylowa kieruje następne podstawienie w pozycję meta, dając głównie kwas 3-chlorobenzoesowy. Zestaw ocen to F, P, P. Mechanizmu nie określamy tylko po obecności chloru w reagentach.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1 – F, 2 – P, 3 – P

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_28

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania