Zadanie 16.2 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 15–16.

Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego do kolby zawierającej 100 cm3 wodnego

roztworu jednoprotonowego kwasu HA dodawano porcjami wodny roztwór wodorotlenku sodu

o stężeniu 0,1 mol · dm−3 i mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Podczas doświadczenia

zachodziła reakcja opisana schematem:

HA + NaOH → NaA + H2O

Doświadczenie prowadzono w temperaturze 25 °C. Jego przebieg zilustrowano poniższym

wykresem, zwanym krzywą miareczkowania.

Informacja do zadań 15–16. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Po dodaniu takiej objętości roztworu wodorotlenku sodu, w jakiej znajdowała się liczba moli

NaOH równa liczbie moli kwasu HA w roztworze wziętym do analizy, w układzie został

osiągnięty punkt równoważnikowy (PR). W opisanym doświadczeniu pH w punkcie

równoważnikowym było równe 8,6.

Źródło

Informacja do zadania 16.

Krzywa miareczkowania może służyć do wyznaczenia wartości stałej dysocjacji kwasu (Ka),

a przez to pozwala zidentyfikować kwas poddawany miareczkowaniu. Jedna z metod polega

na wyznaczeniu tak zwanego punktu połowicznego zmiareczkowania (PP), w którym stężenie

HA jest równe stężeniu A− .

Informacja do zadania 16. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F –

jeśli jest fałszywe.

1.

Stężenie miareczkowanego kwasu wynosiło 0,2 mol · dm−3.

P

F

2.

W punkcie połowicznego zmiareczkowania (PP) stężenie anionów

wodorotlenkowych jest niższe niż stężenie kationów sodu.

P

F

3.

W punkcie równoważnikowym (PR) w roztworze nie ma niezdysocjowanych

cząsteczek kwasu HA.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Użyj objętości w punkcie równoważnikowym do wyznaczenia początkowego stężenia.

Podpowiedź 2

W punkcie połowicznym porównaj pH i obecność jonów sodu, a w końcowym uwzględnij hydrolizę.

Podpowiedź 3

Zaznacz F, P, F: c0 = 0,1 mol·dm−3, mało OH− w PP i odtworzony HA w PR.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1 – F, 2 – P, 3 – F

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Punkt równoważnikowy przy około 100 cm3 NaOH o stężeniu 0,1 mol·dm−3 wskazuje 0,010 mol kwasu w 100 cm3, czyli 0,1, nie 0,2 mol·dm−3. W punkcie połowicznym roztwór jest kwaśny, a stężenie OH− jest znacznie mniejsze od stężenia wniesionego Na+.

W punkcie równoważnikowym hydroliza anionu odtwarza niewielką ilość HA. Zestaw ocen to F, P, F; stechiometryczne zużycie kwasu nie usuwa równowagi hydrolizy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1 – F, 2 – P, 3 – F

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_16.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania