Źródło
Informacja do zadań 15–16.
Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego do kolby zawierającej 100 cm3 wodnego
roztworu jednoprotonowego kwasu HA dodawano porcjami wodny roztwór wodorotlenku sodu
o stężeniu 0,1 mol · dm−3 i mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Podczas doświadczenia
zachodziła reakcja opisana schematem:
Doświadczenie prowadzono w temperaturze 25 °C. Jego przebieg zilustrowano poniższym
wykresem, zwanym krzywą miareczkowania.

Po dodaniu takiej objętości roztworu wodorotlenku sodu, w jakiej znajdowała się liczba moli
NaOH równa liczbie moli kwasu HA w roztworze wziętym do analizy, w układzie został
osiągnięty punkt równoważnikowy (PR). W opisanym doświadczeniu pH w punkcie
równoważnikowym było równe 8,6.
Źródło
Informacja do zadania 16.
Krzywa miareczkowania może służyć do wyznaczenia wartości stałej dysocjacji kwasu (Ka),
a przez to pozwala zidentyfikować kwas poddawany miareczkowaniu. Jedna z metod polega
na wyznaczeniu tak zwanego punktu połowicznego zmiareczkowania (PP), w którym stężenie
HA jest równe stężeniu A− .

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeżeli zdanie jest prawdziwe, albo F –
jeśli jest fałszywe.
1. | Stężenie miareczkowanego kwasu wynosiło 0,2 mol · dm−3. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | W punkcie połowicznego zmiareczkowania (PP) stężenie anionów wodorotlenkowych jest niższe niż stężenie kationów sodu. | P | F |
3. | W punkcie równoważnikowym (PR) w roztworze nie ma niezdysocjowanych cząsteczek kwasu HA. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Użyj objętości w punkcie równoważnikowym do wyznaczenia początkowego stężenia.
Podpowiedź 2
W punkcie połowicznym porównaj pH i obecność jonów sodu, a w końcowym uwzględnij hydrolizę.
Podpowiedź 3
Zaznacz F, P, F: c0 = 0,1 mol·dm−3, mało OH− w PP i odtworzony HA w PR.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1 – F, 2 – P, 3 – F
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Punkt równoważnikowy przy około 100 cm3 NaOH o stężeniu 0,1 mol·dm−3 wskazuje 0,010 mol kwasu w 100 cm3, czyli 0,1, nie 0,2 mol·dm−3. W punkcie połowicznym roztwór jest kwaśny, a stężenie OH− jest znacznie mniejsze od stężenia wniesionego Na+.
W punkcie równoważnikowym hydroliza anionu odtwarza niewielką ilość HA. Zestaw ocen to F, P, F; stechiometryczne zużycie kwasu nie usuwa równowagi hydrolizy.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1 – F, 2 – P, 3 – F