Zadanie 14 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 11–14.

Skroplony amoniak jest rozpuszczalnikiem, który – podobnie jak woda – ulega autodysocjacji polegającej na przeniesieniu protonu między cząsteczkami rozpuszczalnika. Rezultatem tego procesu jest powstanie kationów NH4+ i anionów NH2−.

Wszystkie substancje chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie kationów NH4+, w tych warunkach są kwasami, a te związki chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie anionów NH2−, są zasadami. Zobojętnianie w skroplonym amoniaku polega na reakcji kationów NH4+ i anionów NH2− z wytworzeniem cząsteczek NH3.

Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.

W ciekłym amoniaku azotan(V) amonu wykazuje zdolność utleniającego roztwarzania metali

– tak jak kwas azotowy(V) w wodzie. Reakcja miedzi z azotanem(V) amonu w skroplonym

amoniaku przebiega zgodnie ze schematem:

Cu + NH₄⁺ + NO₃⁻ → Cu²⁺ + NO₂⁻ + H₂O + NH₃

Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.

Napisz w formie jonowej skróconej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania procesów redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji

– obecność jonów NH4+ . Określ stosunek molowy reduktora do utleniacza w tej reakcji.

Równanie procesu redukcji:

Równanie procesu utleniania:

Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz zmianę stopnia utlenienia azotu w azotanie i azotynie.

Podpowiedź 2

Zamiast wolnych H+ użyj NH4+ i jego sprzężonej zasady NH3.

Podpowiedź 3

Zbilansuj po dwa elektrony w obu półreakcjach; stosunek Cu:NO3− wynosi 1:1.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie procesu redukcji:

NO3− + 2NH4+ + 2e − → NO2− + H2O + 2NH3

Równanie procesu utleniania:

Cu → Cu2+ + 2e−

Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = 1 : 1 ALBO 1

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

i równania procesu utleniania oraz poprawne określenie stosunku molowego reduktora

do utleniacza.

1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

i równania procesu utleniania, ale błędne określenie stosunku molowego reduktora do

utleniacza lub brak określenia tego stosunku.

ALBO

– poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

i poprawne określenie stosunku molowego reduktora do utleniacza.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Miedź utlenia się do Cu2+, oddając dwa elektrony. Azot w NO3− obniża stopień utlenienia z +V do +III w NO2− i przyjmuje dwa elektrony.

Protonów dostarczają obecne jony NH4+, dlatego redukcja ma postać NO3− + 2NH4+ + 2e− → NO2− + H2O + 2NH3. Utlenianie to Cu → Cu2+ + 2e−. Stosunek molowy reduktora Cu do utleniacza NO3− wynosi 1:1.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie procesu redukcji:

NO3− + 2NH4+ + 2e − → NO2− + H2O + 2NH3

Równanie procesu utleniania:

Cu → Cu2+ + 2e−

Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = 1 : 1 ALBO 1

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_14

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania