Źródło
Informacja do zadań 11–14.
Skroplony amoniak jest rozpuszczalnikiem, który – podobnie jak woda – ulega autodysocjacji polegającej na przeniesieniu protonu między cząsteczkami rozpuszczalnika. Rezultatem tego procesu jest powstanie kationów NH4+ i anionów NH2−.
Wszystkie substancje chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie kationów NH4+, w tych warunkach są kwasami, a te związki chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie anionów NH2−, są zasadami. Zobojętnianie w skroplonym amoniaku polega na reakcji kationów NH4+ i anionów NH2− z wytworzeniem cząsteczek NH3.
Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.
W ciekłym amoniaku azotan(V) amonu wykazuje zdolność utleniającego roztwarzania metali
– tak jak kwas azotowy(V) w wodzie. Reakcja miedzi z azotanem(V) amonu w skroplonym
amoniaku przebiega zgodnie ze schematem:
Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.
Napisz w formie jonowej skróconej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania procesów redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji
– obecność jonów NH4+ . Określ stosunek molowy reduktora do utleniacza w tej reakcji.
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utleniania:
Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wyznacz zmianę stopnia utlenienia azotu w azotanie i azotynie.
Podpowiedź 2
Zamiast wolnych H+ użyj NH4+ i jego sprzężonej zasady NH3.
Podpowiedź 3
Zbilansuj po dwa elektrony w obu półreakcjach; stosunek Cu:NO3− wynosi 1:1.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utleniania:
Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = 1 : 1 ALBO 1
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji
i równania procesu utleniania oraz poprawne określenie stosunku molowego reduktora
do utleniacza.
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji
i równania procesu utleniania, ale błędne określenie stosunku molowego reduktora do
utleniacza lub brak określenia tego stosunku.
ALBO
– poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji
i poprawne określenie stosunku molowego reduktora do utleniacza.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Miedź utlenia się do Cu2+, oddając dwa elektrony. Azot w NO3− obniża stopień utlenienia z +V do +III w NO2− i przyjmuje dwa elektrony.
Protonów dostarczają obecne jony NH4+, dlatego redukcja ma postać NO3− + 2NH4+ + 2e− → NO2− + H2O + 2NH3. Utlenianie to Cu → Cu2+ + 2e−. Stosunek molowy reduktora Cu do utleniacza NO3− wynosi 1:1.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utleniania:
Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = 1 : 1 ALBO 1