Źródło
Informacja do zadań 11–14.
Skroplony amoniak jest rozpuszczalnikiem, który – podobnie jak woda – ulega autodysocjacji polegającej na przeniesieniu protonu między cząsteczkami rozpuszczalnika. Rezultatem tego procesu jest powstanie kationów NH4+ i anionów NH2−.
Wszystkie substancje chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie kationów NH4+, w tych warunkach są kwasami, a te związki chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie anionów NH2−, są zasadami. Zobojętnianie w skroplonym amoniaku polega na reakcji kationów NH4+ i anionów NH2− z wytworzeniem cząsteczek NH3.
Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.
Amidek cynku o wzorze Zn(NH2)2 nie rozpuszcza się w skroplonym amoniaku. Ten związek
łatwo reaguje z chlorkiem amonu rozpuszczonym w skroplonym amoniaku, a także z amidkiem
potasu o wzorze KNH2. Oznacza to, że amidek cynku ma charakter amfoteryczny. Produktem
reakcji z amidkiem potasu – użytym w nadmiarze – jest jon kompleksowy o liczbie koordynacji
równej 4, w którym jony amidkowe NH2− pełnią funkcję ligandów.
Na podstawie: J.D. Lee, Zwięzła chemia nieorganiczna, Warszawa 1999.
Napisz:
• w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej w skroplonym amoniaku między amidkiem cynku a chlorkiem amonu;
• w formie cząsteczkowej równanie reakcji zachodzącej w skroplonym amoniaku między amidkiem cynku a amidkiem potasu użytym w nadmiarze.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel reakcję z donorem protonu od tworzenia kompleksu w nadmiarze zasady.
Podpowiedź 2
Dwa NH4+ dają z amidkiem cztery NH3, a liczba koordynacyjna ustala cztery ligandy.
Podpowiedź 3
Zapisz reakcję do Zn2+ i 4NH3 oraz reakcję cząsteczkową do K2[Zn(NH2)4].
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania

Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Amfoteryczny amidek cynku reaguje z kwasem NH4+, którego protony przekształcają dwie grupy amidkowe w amoniak: Zn(NH2)2 + 2NH4+ → Zn2+ + 4NH3. Z nadmiarem KNH2 do cynku przyłączają się dodatkowe ligandy, dając Zn(NH2)2 + 2KNH2 → K2[Zn(NH2)4].
Kompleks ma cztery ligandy i ładunek −2. Poprawiono uszkodzoną transkrypcję indeksów w pierwszym równaniu zgodnie z PDF klucza.