Źródło
Informacja do zadań 11–14.
Skroplony amoniak jest rozpuszczalnikiem, który – podobnie jak woda – ulega autodysocjacji polegającej na przeniesieniu protonu między cząsteczkami rozpuszczalnika. Rezultatem tego procesu jest powstanie kationów NH4+ i anionów NH2−.
Wszystkie substancje chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie kationów NH4+, w tych warunkach są kwasami, a te związki chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie anionów NH2−, są zasadami. Zobojętnianie w skroplonym amoniaku polega na reakcji kationów NH4+ i anionów NH2− z wytworzeniem cząsteczek NH3.
Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.
Napisz równanie autodysocjacji amoniaku – zastosuj definicję kwasu i zasady
Brønsteda. Wpisz wzory odpowiednich drobin do schematu.
kwas 1. | + | zasada 2. |
|---|---|---|
zasada 1. | + | kwas 2. |
|---|---|---|
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przenieś jeden proton między dwiema cząsteczkami amoniaku.
Podpowiedź 2
Drobina oddająca proton tworzy NH2−, przyjmująca NH4+.
Podpowiedź 3
Wpisz NH3 po obu stronach substratów, a produkty przyporządkuj jako NH2− i NH4+.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
kwas 1. | + | zasada 2. |
|---|---|---|
NH3 | NH3 |
zasada 1. | + | kwas 2. |
|---|---|---|
NH2− | NH4+ |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisane równania autodysocjacji – wpisanie wzorów reagentów
w odpowiednich kolumnach schematu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dwie cząsteczki NH3 mogą przekazać między sobą proton. Cząsteczka działająca jako kwas daje sprzężoną zasadę NH2−, a cząsteczka działająca jako zasada daje sprzężony kwas NH4+.
Równanie autodysocjacji to 2NH3 ⇌ NH2− + NH4+. W schemacie zachowujemy przyporządkowanie kwas 1–zasada 1 i zasada 2–kwas 2. Nie dodajemy wody, gdyż rozpuszczalnikiem jest ciekły amoniak.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
kwas 1. | + | zasada 2. |
|---|---|---|
NH3 | NH3 |
zasada 1. | + | kwas 2. |
|---|---|---|
NH2− | NH4+ |