Źródło
Informacja do zadań 6–9.
Do reaktora, w którym znajdowała się stała substancja X, wprowadzono pod ciśnieniem
atmosferycznym gazową substancję Y i zapoczątkowano reakcję chemiczną, w wyniku której
powstawał gaz Z. Po 10 minutach, w temperaturze T1, ustaliła się równowaga opisana
równaniem:


Rozstrzygnij, czy w temperaturze T2 – w porównaniu z przemianą zachodzącą w temperaturze T1 – następuje:
• wzrost szybkości reakcji tworzenia substancji Z;
• spadek szybkości reakcji rozkładu substancji Z.
Odpowiedzi uzasadnij.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel wpływ temperatury na szybkość od wpływu na skład równowagowy.
Podpowiedź 2
Ogrzanie przyspiesza także reakcję odwrotną.
Podpowiedź 3
Odpowiedz TAK dla szybszego tworzenia Z i NIE dla spadku szybkości jego rozkładu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozstrzygnięcie:
• wzrost szybkości reakcji tworzenia substancji Z: TAK
• spadek szybkości reakcji rozkładu substancji Z: NIE
Uzasadnienie: W wyższej temperaturze reakcje chemiczne zachodzą szybciej.
ALBO
Wzrost temperatury powoduje wzrost szybkości reakcji zachodzących w obu kierunkach.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie uwzględniające zależność
szybkości reakcji od temperatury.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Temperatura T2 jest wyższa od T1, co zwiększa szybkość reakcji chemicznych w obu kierunkach. Odpowiedź o wzroście szybkości tworzenia Z to TAK, a o spadku szybkości jego rozkładu to NIE.
Przesunięcie równowagi w stronę Z nie oznacza zahamowania reakcji odwrotnej. W nowym stanie równowagi obie szybkości ponownie są równe; równowaga pozostaje dynamiczna, mimo stałych ilości reagentów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozstrzygnięcie:
• wzrost szybkości reakcji tworzenia substancji Z: TAK
• spadek szybkości reakcji rozkładu substancji Z: NIE
Uzasadnienie: W wyższej temperaturze reakcje chemiczne zachodzą szybciej.
ALBO
Wzrost temperatury powoduje wzrost szybkości reakcji zachodzących w obu kierunkach.