Zadanie 4.2 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 4.

Fosforowodór PH3 to związek o temperaturze topnienia równej −133 °C i temperaturze

wrzenia równej −88 °C (pod ciśnieniem atmosferycznym). W skroplonym fosforowodorze

oddziaływania międzycząsteczkowe są dużo słabsze niż w skroplonym amoniaku.

Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.

Temperatura wrzenia skroplonego amoniaku jest (wyższa / niższa) niż temperatura wrzenia

fosforowodoru. Bardzo dobra rozpuszczalność (fosforowodoru / amoniaku) w wodzie jest

spowodowana silnym oddziaływaniem między cząsteczkami tego związku a cząsteczkami

wody i tworzeniem się między nimi wiązań wodorowych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj oddziaływania między cząsteczkami obu wodorków.

Podpowiedź 2

Amoniak tworzy wiązania wodorowe także z wodą.

Podpowiedź 3

Wybierz wyższą temperaturę wrzenia NH3 i bardzo dobrą rozpuszczalność amoniaku.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 4.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch zdań.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Między cząsteczkami amoniaku tworzą się wiązania wodorowe, znacznie silniejsze niż oddziaływania między cząsteczkami PH3. Oddzielenie cząsteczek NH3 podczas wrzenia wymaga zatem więcej energii i amoniak ma wyższą temperaturę wrzenia.

Wiązania wodorowe z wodą sprzyjają także jego bardzo dobrej rozpuszczalności. Nie wyjaśniamy wrzenia zrywaniem wiązań N–H wewnątrz cząsteczek, lecz pokonywaniem oddziaływań między nimi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 4.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_04.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania