Zadanie 36 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Do czterech probówek zawierających niebieską zalkalizowaną zawiesinę świeżo strąconego

wodorotlenku miedzi(II) wprowadzono bezbarwne wodne roztwory czterech różnych związków

– do każdej probówki roztwór innej substancji. Zawartość każdej probówki wymieszano.

Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym rysunku.

Zadanie 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

Rozstrzygnij, czy zmiany zaobserwowane podczas doświadczenia umożliwiają potwierdzenie, że do danej probówki wprowadzono roztwór wskazany na rysunku.

Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu opisz możliwe do zaobserwowania zmiany zawartości probówek, uwzględnij rodzaj (roztwór, zawiesina) oraz barwę mieszaniny otrzymanej po dodaniu roztworu danej substancji do każdej probówki.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie:

Probówka I: …

Probówka II: …

Probówka III: …

Probówka IV: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpatrz kolejno zobojętnianie, brak reakcji, kompleksowanie alkoholu wielowodorotlenowego i próbę biuretową.

Podpowiedź 2

Dwa wiązania peptydowe tripeptydu umożliwiają barwną reakcję w IV.

Podpowiedź 3

Opisz I niebieski roztwór, II niebieską zawiesinę, III szafirowy roztwór, IV fioletowy roztwór i odpowiedz TAK.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozstrzygnięcie: Tak

Uzasadnienie, np.:

Probówka I: Powstał niebieski roztwór.

Probówka II: Pozostała niebieska zawiesina.

ALBO

Niebieska zawiesina nie roztworzyła się.

ALBO

Nie zaobserwowano objawów reakcji.

Probówka III: Powstał szafirowy ALBO granatowy roztwór.

Probówka IV: Powstał różowy ALBO fioletowy ALBO różowofioletowy roztwór.

Zasady oceniania

Zasady oceniania 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 36.
Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Tak, cztery opisane efekty pozwalają potwierdzić przypisanie w tym zestawie substancji. W I kwas azotowy(V) roztwarza osad i powstaje niebieski roztwór. W II etanol nie daje widocznej zmiany: pozostaje niebieska zawiesina.

W III glicerol tworzy szafirowy roztwór kompleksu. W IV tripeptyd daje fioletowy lub różowofioletowy roztwór w reakcji biuretowej. W każdej odpowiedzi podajemy jednocześnie barwę i to, czy jest roztwór, czy zawiesina; nie jest to uniwersalna identyfikacja dowolnych związków.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozstrzygnięcie: Tak

Uzasadnienie, np.:

Probówka I: Powstał niebieski roztwór.

Probówka II: Pozostała niebieska zawiesina.

ALBO

Niebieska zawiesina nie roztworzyła się.

ALBO

Nie zaobserwowano objawów reakcji.

Probówka III: Powstał szafirowy ALBO granatowy roztwór.

Probówka IV: Powstał różowy ALBO fioletowy ALBO różowofioletowy roztwór.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_36

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania