Do czterech probówek zawierających niebieską zalkalizowaną zawiesinę świeżo strąconego
wodorotlenku miedzi(II) wprowadzono bezbarwne wodne roztwory czterech różnych związków
– do każdej probówki roztwór innej substancji. Zawartość każdej probówki wymieszano.
Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym rysunku.

Rozstrzygnij, czy zmiany zaobserwowane podczas doświadczenia umożliwiają potwierdzenie, że do danej probówki wprowadzono roztwór wskazany na rysunku.
Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu opisz możliwe do zaobserwowania zmiany zawartości probówek, uwzględnij rodzaj (roztwór, zawiesina) oraz barwę mieszaniny otrzymanej po dodaniu roztworu danej substancji do każdej probówki.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie:
Probówka I: …
Probówka II: …
Probówka III: …
Probówka IV: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpatrz kolejno zobojętnianie, brak reakcji, kompleksowanie alkoholu wielowodorotlenowego i próbę biuretową.
Podpowiedź 2
Dwa wiązania peptydowe tripeptydu umożliwiają barwną reakcję w IV.
Podpowiedź 3
Opisz I niebieski roztwór, II niebieską zawiesinę, III szafirowy roztwór, IV fioletowy roztwór i odpowiedz TAK.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozstrzygnięcie: Tak
Uzasadnienie, np.:
Probówka I: Powstał niebieski roztwór.
Probówka II: Pozostała niebieska zawiesina.
ALBO
Niebieska zawiesina nie roztworzyła się.
ALBO
Nie zaobserwowano objawów reakcji.
Probówka III: Powstał szafirowy ALBO granatowy roztwór.
Probówka IV: Powstał różowy ALBO fioletowy ALBO różowofioletowy roztwór.
Zasady oceniania

Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Tak, cztery opisane efekty pozwalają potwierdzić przypisanie w tym zestawie substancji. W I kwas azotowy(V) roztwarza osad i powstaje niebieski roztwór. W II etanol nie daje widocznej zmiany: pozostaje niebieska zawiesina.
W III glicerol tworzy szafirowy roztwór kompleksu. W IV tripeptyd daje fioletowy lub różowofioletowy roztwór w reakcji biuretowej. W każdej odpowiedzi podajemy jednocześnie barwę i to, czy jest roztwór, czy zawiesina; nie jest to uniwersalna identyfikacja dowolnych związków.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozstrzygnięcie: Tak
Uzasadnienie, np.:
Probówka I: Powstał niebieski roztwór.
Probówka II: Pozostała niebieska zawiesina.
ALBO
Niebieska zawiesina nie roztworzyła się.
ALBO
Nie zaobserwowano objawów reakcji.
Probówka III: Powstał szafirowy ALBO granatowy roztwór.
Probówka IV: Powstał różowy ALBO fioletowy ALBO różowofioletowy roztwór.