Zadanie 28 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 27–28.

Poniżej przedstawiono wzory dwóch związków organicznych: mentolu i tymolu.

Informacja do zadań 27–28. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

mentol tymol

Rozstrzygnij, czy cząsteczka tymolu jest chiralna. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź węgle tetraedryczne, zwłaszcza w grupie izopropylowej.

Podpowiedź 2

Dwie jednakowe grupy przy jednym atomie wykluczają jego asymetrię.

Podpowiedź 3

Odpowiedz NIE: żaden z węgli sp3 tymolu nie ma czterech różnych podstawników.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozstrzygnięcie: Nie ALBO Jest achiralna.

Uzasadnienie: Cząsteczka tymolu ma płaszczyznę symetrii.

ALBO

W cząsteczce tymolu nie występuje żaden asymetryczny atom węgla.

ALBO

W cząsteczce tego związku nie ma centrum chiralności (centrum stereogenicznego, centrum

stereochemicznego, stereocentrum).

ALBO

Żaden atom węgla (o hybrydyzacji sp3) nie jest połączony z czterema różnymi podstawnikami.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W tymolu atomy pierścienia aromatycznego są płaskie i nie stanowią tetraedrycznych centrów chiralności. Węgiel grupy izopropylowej ma dwie jednakowe grupy metylowe, a pozostałe węgle sp3 również nie mają czterech różnych podstawników.

Pokazana cząsteczka jest achiralna. Uzasadnienie odnosimy do jej budowy i równocenności podstawników; sama obecność pierścienia aromatycznego nie stanowi ogólnego dowodu achiralności dowolnej cząsteczki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozstrzygnięcie: Nie ALBO Jest achiralna.

Uzasadnienie: Cząsteczka tymolu ma płaszczyznę symetrii.

ALBO

W cząsteczce tymolu nie występuje żaden asymetryczny atom węgla.

ALBO

W cząsteczce tego związku nie ma centrum chiralności (centrum stereogenicznego, centrum

stereochemicznego, stereocentrum).

ALBO

Żaden atom węgla (o hybrydyzacji sp3) nie jest połączony z czterema różnymi podstawnikami.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_28

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania