Zadanie 19.2 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 19.

Antymon roztwarza się na gorąco w stężonym kwasie siarkowym(VI). W tej przemianie tworzy

się m.in. zdysocjowany w wodnym roztworze siarczan(VI) antymonu(III) oraz wydziela się

bezbarwny gaz o charakterystycznym ostrym zapachu, w którym siarka stanowi 50%

masowych.

Antymon reaguje także na gorąco ze stężonym kwasem azotowym(V). W tej przemianie

wydziela się bezbarwny gaz, który w kontakcie z powietrzem zabarwia się na kolor

czerwonobrunatny, i powstaje trudno rozpuszczalny jednoprotonowy kwas antymonowy(V).

W cząsteczce tego kwasu stosunek liczby atomów wodoru do liczby atomów tlenu jest równy 1 : 3.

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 2004.

Napisz w formie jonowej sumaryczne równanie opisanego procesu roztwarzania antymonu na gorąco w stężonym kwasie azotowym(V).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal stopień utlenienia Sb w podanym kwasie HSbO3.

Podpowiedź 2

Połącz oddawanie pięciu elektronów przez Sb z pobieraniem trzech przez azot.

Podpowiedź 3

Zastosuj stosunek 3Sb:5NO3− i dopełnij bilans pięcioma H+ oraz jedną H2O.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

3Sb + 5H3O+ + 5NO3− → 3HSbO3 + 5NO + 6H2O

ALBO

3Sb + 5H+ + 5NO3− → 3HSbO3 + 5NO + H2O

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej sumarycznego równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Antymon utlenia się z 0 do +V w HSbO3, oddając pięć elektronów. Azot azotanu(V) redukuje się do +II w NO, przyjmując trzy.

Wyrównanie piętnastu elektronów daje współczynniki 3 przy Sb i 5 przy NO3−. Po uzupełnieniu tlenu, wodoru i ładunku: 3Sb + 5NO3− + 5H+ → 3HSbO3 + 5NO + H2O. Produkt azotowy przyjmujemy z informacji zadania, zamiast automatycznie stosować inny dla stężonego HNO3.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

3Sb + 5H3O+ + 5NO3− → 3HSbO3 + 5NO + 6H2O

ALBO

3Sb + 5H+ + 5NO3− → 3HSbO3 + 5NO + H2O
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_19.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania