Źródło
Informacja do zadania 18.
W kolbach oznaczonych numerami I i II znajdowały się dwa różne klarowne roztwory o żółtej
barwie. Każdy z roztworów otrzymano przez rozpuszczenie w wodzie jednej substancji
wybranej spośród:
FeCl3 … K2CrO4 … KMnO4 … MnSO4 … (NH4)2CrO4 … (NH4)2Cr2O7
Do roztworu w kolbie I dodano wodny roztwór wodorotlenku sodu i zaobserwowano
wydzielanie się bezbarwnego gazu o charakterystycznym zapachu. Stwierdzono także, że
w mieszaninie nie wytrącił się żaden osad i że roztwór pozostał żółty.
Do roztworu w kolbie II dodano wodny roztwór kwasu siarkowego(VI) i stwierdzono, że roztwór
pozostał klarowny, ale zmienił barwę z żółtej na pomarańczową. Kiedy do uzyskanej
mieszaniny dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu, roztwór z powrotem stał
się żółty i nie zaobserwowano wydzielania gazu.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła w kolbie II:
• po dodaniu wodnego roztworu H2SO4 do zawartości kolby
• po dodaniu nadmiaru wodnego roztworu NaOH.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź, czy zmienia się stopień utlenienia chromu.
Podpowiedź 2
Kwas sprzyja dichromianowi, zasada chromianowi.
Podpowiedź 3
Zbilansuj dwa chromiany do jednego dichromianu z 2H+ oraz reakcję odwrotną z 2OH−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• po dodaniu wodnego roztworu H2SO4 do zawartości kolby
• po dodaniu nadmiaru wodnego roztworu NaOH
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji.
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zakwaszenie przesuwa równowagę w stronę dichromianu: 2CrO42− + 2H+ → Cr2O72− + H2O. Dodanie nadmiaru zasady odwraca przemianę: Cr2O72− + 2OH− → 2CrO42− + H2O.
Chrom zachowuje stopień utlenienia +VI, więc nie są to reakcje redoks. Zmiany barwy wynikają z przemiany anionów zależnej od pH; jony sodu i siarczanowe są obserwatorami w wymaganym zapisie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
• po dodaniu wodnego roztworu H2SO4 do zawartości kolby
• po dodaniu nadmiaru wodnego roztworu NaOH