Zadanie 18.1 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 18.

W kolbach oznaczonych numerami I i II znajdowały się dwa różne klarowne roztwory o żółtej

barwie. Każdy z roztworów otrzymano przez rozpuszczenie w wodzie jednej substancji

wybranej spośród:

FeCl3 … K2CrO4 … KMnO4 … MnSO4 … (NH4)2CrO4 … (NH4)2Cr2O7

Do roztworu w kolbie I dodano wodny roztwór wodorotlenku sodu i zaobserwowano

wydzielanie się bezbarwnego gazu o charakterystycznym zapachu. Stwierdzono także, że

w mieszaninie nie wytrącił się żaden osad i że roztwór pozostał żółty.

Do roztworu w kolbie II dodano wodny roztwór kwasu siarkowego(VI) i stwierdzono, że roztwór

pozostał klarowny, ale zmienił barwę z żółtej na pomarańczową. Kiedy do uzyskanej

mieszaniny dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu, roztwór z powrotem stał

się żółty i nie zaobserwowano wydzielania gazu.

Spośród wymienionych powyżej związków chemicznych wybierz i napisz wzór związku, którego roztwór znajdował się w kolbie I na początku doświadczenia.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wykorzystaj osobno barwę roztworu i produkt działania zasady.

Podpowiedź 2

Amoniak uwalnia się z jonów amonowych.

Podpowiedź 3

Połącz NH4+ z CrO42− w elektrycznie obojętny wzór (NH4)2CrO4.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

(NH4)2CrO4 ALBO chromian(VI) amonu

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny wybór i napisanie wzoru lub nazwy substancji znajdującej się w kolbie I.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Żółta barwa roztworu wskazuje jony chromianowe(VI), ale sama nie rozróżnia kationu soli. Wydzielanie amoniaku pod działaniem zasady wskazuje dodatkowo NH4+.

Oba warunki jednocześnie spełnia chromian(VI) amonu, (NH4)2CrO4. Nie wybieramy chromianu potasu wyłącznie na podstawie barwy ani dichromianu amonu, którego anion miałby inną barwę. Rozpoznanie wymaga połączenia informacji o kationie i anionie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

(NH4)2CrO4 ALBO chromian(VI) amonu

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_18.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania