Zadanie 12 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 12–14.

Informacja do zadań 12–14. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

W temperaturze pokojowej na 99 cząsteczek HCN przypada jedna cząsteczka HNC.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.

Napisz wzór elektronowy cząsteczki tej izomerycznej odmiany cyjanowodoru, która w temperaturze pokojowej stanowi formę dominującą. Zaznacz kreskami pary elektronowe wiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe. Określ hybrydyzację orbitali walencyjnych atomu węgla w tej cząsteczce.

Wzór elektronowy:

Hybrydyzacja orbitali walencyjnych atomu węgla: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wybierz liczniejszy izomer z podanego stosunku.

Podpowiedź 2

Sprawdź duetu wodoru i oktetów C oraz N.

Podpowiedź 3

Narysuj HCN z jedną wolną parą azotu; hybrydyzacja węgla: sp.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wzór elektronowy: H–C≡N I

Hybrydyzacja orbitali walencyjnych atomu węgla: sp

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie wzoru elektronowego cyjanowodoru oraz poprawne określenie

typu hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomu węgla.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Forma dominująca to HCN, występująca w podanym stosunku 99:1 względem HNC. Wzór elektronowy ma pojedyncze wiązanie H–C, potrójne C≡N oraz jedną wolną parę przy N.

Węgiel ma dwa obszary wiązań σ i nie ma wolnych par, dlatego przypisujemy mu hybrydyzację sp oraz liniowe otoczenie. Wiązanie potrójne liczymy jako jeden kierunek wiązania przy ustalaniu hybrydyzacji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wzór elektronowy: H–C≡N I

Hybrydyzacja orbitali walencyjnych atomu węgla: sp

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_12

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania