Zadanie 7 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 7–9.

Litowce są metalami miękkimi, a berylowce są od nich nieco twardsze. Ich twardość maleje

w grupie wraz ze wzrostem liczby atomowej pierwiastka. Gęstość litu, sodu i potasu jest

mniejsza od gęstości wody, a gęstość rubidu i cezu oraz wszystkich berylowców – większa.

Lit spala się w tlenie do tlenku. Z azotem w temperaturze pokojowej łączy się powoli,

a produktem tej reakcji jest azotek litu Li3N. Z kolei sód spala się w tlenie do nadtlenku sodu,

związku o wzorze Na2O2, w którym tlen występuje na –I stopniu utlenienia.

Magnez, spalany w powietrzu, reaguje nie tylko z tlenem, lecz także z azotem i tlenkiem

węgla(IV).

Na podstawie: K. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007

oraz L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna, Warszawa 2006.

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i podkreśl jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.

1. Stopień utlenienia tlenu w Na2O2 jest (niższy / wyższy) niż w produkcie spalania litu

w tlenie.

2. Twardość baru jest (mniejsza / większa) niż twardość cezu.

3. Gęstość potasu jest (mniejsza / większa) niż gęstość wapnia.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj różnicę między nadtlenkiem i tlenkiem.

Podpowiedź 2

Pozostałe cechy porównuj oddzielnie według danych o litowcach i berylowcach.

Podpowiedź 3

Wybierz wyższy, większa, mniejsza.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich zdań.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W nadtlenku sodu tlen ma stopień utlenienia −I, natomiast w tlenku litu −II, więc pierwsza odpowiedź brzmi „wyższy”. Berylowiec bar jest twardszy niż sąsiedni litowiec cez, a potas ma mniejszą gęstość niż wapń.

Dwie ostatnie odpowiedzi wynikają z porównania właściwości w informacji źródłowej, nie z samego wzrostu masy atomowej. Nie utożsamiamy też twardości z gęstością ani stopnia utlenienia z wartościowością.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_07

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania