Źródło
Informacja do zadań 5–6.
W wysokiej temperaturze węgiel reaguje z tlenkiem węgla(IV) i ustala się równowaga
chemiczna:
Objętościową zawartość procentową CO i CO2 w gazie pozostającym w równowadze
z węglem w zależności od temperatury (pod ciśnieniem atmosferycznym 1013 hPa)
przedstawiono na poniższym wykresie.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.
W mieszaninie gazów doskonałych sumaryczne stężenie molowe wyraża się wzorem:
c = p / (R · T)
gdzie:
𝑝 – ciśnienie w hPa
𝑇 – temperatura w K
𝑅 – stała gazowa równa 83,1 hPa∙dm3∙K−1∙mol−1.

Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odczytaj udziały obu gazów dla 873 K, nie dla warunków normalnych.
Podpowiedź 2
Wyznacz całkowite stężenie z p/(RT), a potem pomnóż je przez 0,20 i 0,80.
Podpowiedź 3
Oblicz (0,20c)2/(0,80c); otrzymasz około 7·10−4.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE





K= 7∙10−4
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
jako wielkości niemianowanej.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
LUB
– podanie wyniku z błędną jednostką.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga 1.: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej poprawnej
metody i poprawnych obliczeń.
Uwaga 2.: Podanie wartości stałej równowagi z jednostką wynikającą z podstawienia
do wyrażenia na stałą równowagi 𝐾 stężenia molowego reagentów – nie skutkuje utratą
punktu.
Uwaga 3.: Rozwiązanie zadania, w którym zdający wykonuje obliczenia dla warunków innych
niż określono w zadaniu, np. dla warunków normalnych, jest niepoprawne.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W 873 K odczytujemy około 20% objętościowych CO i 80% CO2, czyli takie same udziały molowe dla gazów doskonałych. Sumaryczne stężenie c = 1013/(83,1·873) ≈ 0,01396 mol·dm−3.
Zatem [CO] ≈ 0,00279 i [CO2] ≈ 0,01117 mol·dm−3. Podstawienie do K = [CO]2/[CO2] daje około 7,0·10−4, zgodnie z konwencją zapisu klucza. Stały węgiel nie pojawia się w tym wyrażeniu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem





K= 7∙10−4